Spis treści

 

 

1. List Przewodniczącej Rady Nadzorczej

2. List Prezesa Zarządu

3. Wstęp

4. Otoczenie biznesowe

5. Wyniki finansowe, adekwatność kapitałowa i instrumenty finansowe

6. Kierunki rozwoju oraz działalność ING Banku Hipotecznego S.A.

7. Wewnętrzne uwarunkowania działalności

8. Struktura organizacyjna oraz władze ING Banku Hipotecznego S.A.

9. Ład korporacyjny i informacje dla inwestorów

10. Oświadczenie Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A.

 

1.    List Przewodniczącej Rady Nadzorczej

 

Szanowni Państwo,

rok 2023 był okresem dynamicznych zmian w polskiej gospodarce, w którym notowany był zarówno spadek inflacji jak i spadkowy trend poziomu stóp procentowych.

 

Średnioroczny poziom inflacji w naszym kraju w okresie raportowym wyniósł 11,4%, notując szczyt w lutym na poziomie 18,4%, by następnie obniżyć się do 6,2% w grudniu. W odpowiedzi na spadającą inflację Rada Polityki Pieniężnej zdecydowała się na rozpoczęcie cyklu obniżek stóp procentowych, decydując we wrześniu o skokowym spadku stóp o 75 punktów bazowych, a następnie obniżając stopy o kolejne 25 punktów bazowych w październiku. Za stopami Narodowego Banku Polskiego podążała jednocześnie stawka referencyjna WIBOR 6M, która w ciągu roku spadła z poziomu 7,14% do poziomu 5,82%.

 

Był to również rok, w którym z uwagi na prowadzone konflikty zbrojne na świecie, w tym trwający konflikt w Ukrainie, utrzymywał dalszą niepewność, po okresie pandemii oraz szoku energetycznym, negatywnie oddziałując na próbę powrotu do stabilnego środowiska funkcjonowania gospodarki zarówno światowej jak i polskiej.

 

Sektor bankowy mierzył się z wyzwaniami prawno-regulacyjnymi, takimi jak reforma wskaźników referencyjnych, zmiany w regulacjach bankowych tzw. pakiet CRRIII/CRDVI, zmianami dot. wymogów ryzyka rynkowego IRRBB i CSRBB, zmianami w Ustawie Prawo bankowe, w tym m.in. w zakresie zasad powierzenia czynności bankowych i faktycznych związanych z działalnością bankową, wprowadzeniem nowych obowiązków w zakresie  cyfrowej odporności operacyjnej - Rozporządzenie DORA. Jednocześnie kontynuowane były rozpoczęte w połowie 2022 roku moratoria kredytowe.

 

Pomimo zmiennego otoczenia gospodarczego oraz regulacyjnego Bank wykazuje bardzo dobrą sytuację płynnościową oraz kapitałową, przewyższając znacznie wymagane poziomy regulacyjne. Na koniec 2023 roku łączny współczynnik kapitałowy ukształtował się na poziomie 23,31 %. Wyemitowane przez Bank listy zastawne charakteryzują się wysokim poziomem bezpieczeństwa, znajdującym odzwierciedlenie w ratingu na poziomie Aa1.

 

W roku 2023 Bank kontynuował odbudowę portfela kredytowego, nabywając od ING Banku Śląskiego wysokiej jakości wierzytelności zabezpieczone hipoteką zwiększając tym samym podstawę pod planowane przyszłe emisje listów zastawnych. Bank dywersyfikował także źródła finansowania emitując obligacje własne.

 

Działalność biznesowa Banku przełożyła się na osiągnięty wynik finansowy, który ukształtował się na poziomie 41,3 mln zł.

 

W ubiegłym roku Rada Nadzorcza brała udział w podejmowaniu decyzji o zasadniczym dla Banku znaczeniu oraz sprawowała stały nadzór nad działalnością Banku, analizując zarówno sytuację finansową jak i realizowane przez Zarząd działania. W powyższych czynnościach funkcję wspierającą pełnił Komitet Audytu i Ryzyka, w którego skład wchodzą Członkowie Rady Nadzorczej.

 

W okresie od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku miało miejsce 5 posiedzeń stacjonarnych Rady Nadzorczej oraz Komitetu Audytu i Ryzyka.  Rada Nadzorcza Banku realizując swoje obowiązki statutowe oraz wynikające z przepisów prawa, uchwał i rekomendacji organu nadzoru finansowego prowadziła także bieżący monitoring obszarów zarządzania ryzykiem w Banku, w tym ryzykiem zgodności, rynkowym, płynności, adekwatnością kapitałową, a także relacjami z audytorem zewnętrznym Banku.

 

 

Z poważaniem,

Bożena Graczyk

Przewodnicząca Rady Nadzorczej

 

2.    List Prezesa Zarządu 

 

Szanowni Państwo,

przekazujemy Państwu raport roczny ING Banku Hipotecznego S.A. za rok 2023.

Miniony rok sprawozdawczy był okresem podwyższonej niepewności i utrzymujących się napięć geopolitycznych. Polska gospodarka i sektor finansowy w dalszym ciągu mierzyły się między innymi z wysoką inflacją, skutkami prowadzonej na terenie sąsiadującego z Polską kraju wojny, wakacjami kredytowymi, a także zmianami w otoczeniu regulacyjnym, takimi jak m.in. reforma wskaźników referencyjnych. Rok 2023 przyniósł jednocześnie także pozytywne sygnały w zakresie ustępowania presji inflacyjnej oraz stabilizacji stóp procentowych.

Pomimo kolejnego roku działania w środowisku zewnętrznym pełnym wyzwań o charakterze ekonomicznym i regulacyjnym, sytuacja Banku jest stabilna. Współczynniki kapitałowe oraz płynnościowe znajdują się na bezpiecznych poziomach, znacznie przewyższając wymagane przez regulatora poziomy.

Portfel kredytowy Banku zachowuje wysoką jakość, a znacznie przekraczający wymogi regulacyjne poziom nadzabezpieczenia przekłada się na wysoki poziom bezpieczeństwa wyemitowanych przez Bank listów zastawnych. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w ratingu listów zastawnych Banku, przyznanym na poziomie Aa1 przez agencję ratingową Moody’s Investors Service Ltd. Jest to zarazem najwyższa możliwa ocena ratingowa dla polskich programów emisji listów zastawnych.

W okresie sprawozdawczym Bank odbudowywał portfel kredytowy, dokonując transakcji przeniesienia wysokiej jakości wierzytelności zabezpieczonych hipoteką od ING Banku Śląskiego na łączną sumę 1,25 mld zł, zwiększając tym samym potencjał emisyjny listów zastawnych. Jednocześnie Bank realizował również działania w celu dywersyfikacji źródeł finansowania, emitując obligacje własne o łącznej wartości nominalnej 0,37 mld zł.  Działalność biznesowa Banku przełożyła się na osiągnięty wynik finansowy, który ukształtował się na poziomie 41,3 mln zł.

W roku 2023 Bank kontynuował działalność w oparciu o model strategicznej współpracy z ING Bankiem Śląskim, wdrażając spójne dla całej Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego rozwiązania dla naszych klientów, przede wszystkim w obszarze dalszej digitalizacji i zdalnej obsługi kredytów, a także udostępniając wdrożone przez Ustawodawcę programy wsparcia kredytobiorców. Jednocześnie Bank realizował dalszą automatyzację w zakresie prowadzenia procesów wewnętrznych.

Bank na bieżąco prowadził analizę ryzyka związanego z poziomem wykorzystania przez klientów wakacji kredytowych oraz z potencjalnym wzrostem opóźnień w spłatach kredytów w środowisku nadal relatywnie wysokich stóp procentowych. Monitorowany był również wpływ powyższych czynników na bezpieczeństwo wyemitowanych listów zastawnych. Z uwagi na model biznesowy Banku, który bazuje na outsourcingu dozwolonych prawem czynności w zakresie w jakim jest to uzasadnione z punktu widzenia efektywnej działalności Banku, Zarząd na bieżąco monitorował także zdolność wykonywania usług przez dostawców.

Działając w ramach Grupy kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. (ING BSK) Bank wpisuje się w działania związane z nadchodzącą transformacją energetyczną oraz wyzwaniami w zakresie zmian klimatu. Ryzyka ESG zostały uwzględnione w strategii biznesowej Banku w oparciu o strategię ESG Grupy kapitałowej ING BSK. Bank uznaje istotność ryzyka ESG oraz potrzebę identyfikacji, oceny i uwzględnienia w systemie zarządzania ryzykiem zagrożeń związanych ze środowiskiem, klimatem, czynnikami społecznymi oraz ładu korporacyjnego. Wdrożona została Polityka Zarządzania ryzykiem ESG w celu kompleksowego ujęcia tych ryzyk w działalności Banku. W 2023 roku skierowaliśmy do wszystkich pracowników Banku program edukacyjny ESG w celu podnoszenia świadomości w tym obszarze.

Bank, wspólnie z innymi bankami uniwersalnymi, hipotecznymi, organem nadzorczym i ustawodawcą  uczestniczył w projektach regulacyjnych toczących się w minionym roku oraz inicjatywach i działaniach ukierunkowanych na rozwój rynku listów zastawnych w Polsce.

Polski sektor bankowy w nadchodzącym czasie czeka sporo wyzwań związanych z  otoczeniem gospodarczym, regulacyjnym i prawnym. Jestem przekonany, że dzięki solidnym podstawom oraz strategicznej współpracy w ramach Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego, Bank jest dobrze przygotowany do realizacji celów wynikających z przyjętej strategii.

Pragnę serdecznie podziękować pracownikom Banku za zaangażowanie i profesjonalizm,  przedstawicielom ING Banku Śląskiego S.A. za współpracę, oraz inwestorom za zaufanie.

Zachęcam do zapoznania się z raportem rocznym.

 

 

Z wyrazami szacunku,

Jacek Frejlich

Prezes Zarządu

 

3.    Wstęp

 

ING Bank Hipoteczny S.A. (dalej Bank) powstał 26 lutego 2018 roku po uzyskaniu decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 16 stycznia 2018 roku zezwalającej na utworzenie Banku.

ING Bank Hipoteczny powstał w ramach Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. (Grupa). ING Bank Hipoteczny S.A. jest spółką zależną ING Banku Śląskiego S.A., który według stanu na dzień 31 grudnia 2023 posiadał 100% udziału w kapitale zakładowym ING Banku Hipotecznego S.A.

Według stanu na dzień 31 grudnia 2023 roku, kapitał zakładowy Banku wynosił 380.000.000 zł i został w całości objęty przez ING Bank Śląski S.A. Akcje ING Banku Hipotecznego S.A. zostały pokryte wkładem pieniężnym.

Strategicznym celem Banku jest pozyskanie, a następnie zwiększanie udziału długoterminowego finansowania w bilansie Banku poprzez emisję listów zastawnych, zabezpieczonych wysokiej klasy wierzytelnościami hipotecznymi, nabywanymi od ING Banku Śląskiego S.A. Model operacyjny Banku opiera się o ścisłą, strategiczną współpracę z ING Bankiem Śląskim.

                          

4.    Otoczenie biznesowe

 

4.1 Otoczenie makroekonomiczne

 

Produkt krajowy brutto

Według wstępnego szacunku Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wzrost gospodarczy w 2023 roku wyhamował do 0,2%, po wzroście Produktu Krajowego Brutto (PKB) o 5,3% w 2022 roku. Spadkowi konsumpcji prywatnej (-1% r/r) oraz wzrostowi inwestycji (8% r/r) towarzyszył wysoki pozytywny wkład do wzrostu PKB ze strony poprawy salda wymiany handlowej z zagranicą, za sprawą głębszego spadku importu niż eksportu, oraz duży negatywny wkład ze strony zmiany stanu zapasów.

W trakcie roku roczne tempo wzrostu odbiło z -0,5% w pierwszej połowie roku do ok. 0,8% w drugiej połowie roku 2023. Odbudowująca się koniunktura była m.in. związana ze spadkiem inflacji, który sprzyjał poprawie dochodów realnych do dyspozycji gospodarstw domowych i poprawie konsumpcji prywatnej, która wzrosła w drugiej połowie roku, po spadkach w pierwszej jego części. Wstępne szacunki dotyczące IV kwartału 2023 roku wskazują na ponowną stagnację konsumpcji prywatnej. Zdaniem ekonomistów Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego proces odbudowy popytu konsumpcyjnego będzie kontynuowany w 2024 roku, co przy mniejszej presji ze strony zapasów przełoży się na przyspieszenie wzrostu PKB w roku bieżącym do ok. 3%. Dostęp do funduszy europejskich w ramach Krajowego Planu Odbudowy powinien podtrzymać wzrost inwestycji, pomimo zakończenia w 2023 roku wydatkowania funduszy z perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2014-20 (zasada t+3). Jednak tempo inwestycji w 2024 roku będzie zbliżone do 3% r/r, tj. niższe niż w 2023 roku (8% r/r) kiedy realizowane były duże projekty skupione w największych przedsiębiorstwach, podczas gdy inwestycje w przedsiębiorstwach mniejszych wciąż spadały.

Według szacunków ekonomistów Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego w ostatnim kwartale 2023 roku wzrost PKB wyniósł ok. 1,0%. Konsumpcja prywatna wzrosła o ok. 0,1% r/r, a inwestycje o ok. 7,6% r/r. W IV kwartale 2023 nadal wsparciem dla PKB była poprawa salda wymiany handlowej z zagranicą, natomiast zmiana stanu zapasów nadal negatywnie wpływała na zmianę PKB w ujęciu rocznym.

Według ekonomistów banku, koniunktura gospodarcza pod koniec 2023 roku poprawiała się powoli, a początek 2024 roku powinien przynieść kontynuację pozytywnych trendów. Perspektywy na dalszą część roku także wyglądają lepiej niż sytuacja gospodarcza w 2023 roku, chociaż odbicie gospodarcze będzie polegać głównie na popycie wewnętrznym, podczas gdy kondycja głównych partnerów handlowych i eksport są niepewne.

Rozpoczęcie cyklu łagodzenia polityki pieniężnej przy nadal luźnej polityce fiskalnej

Rok 2023 upływał pod znakiem wygasania impulsu inflacyjnego wygenerowanego w 2022 roku przez silny wzrost cen surowców, w tym energetycznych, związany m.in. z pandemią, a następnie rosyjską agresją na Ukrainę i embargiem na import surowców z Rosji. Po okresie największego skoku cen energii od lat 70tych, rok ubiegły przyniósł wyraźny trend dezinflacyjny na świecie i w Polsce, w tym unormowanie się cen surowców. Gospodarka weszła jednak w 2023 rok pod ciężarem impulsu inflacyjnego wygenerowanego przez wcześniejszy kryzys pandemiczny i energetyczny, co początkowo negatywnie odbijało się na dochodach realnych gospodarstw domowych i ich skłonności do konsumpcji. Konsekwencją był spadek PKB w I i II kwartale 2023 roku w ujęciu rocznym. Na przestrzeni roku spadająca inflacja i utrzymujący się na dwucyfrowym poziomie wzrost nominalnych wynagrodzeń przyczyniły się do odbudowy realnej siły nabywczej konsumentów.

Inflacja osiągnęła szczyt w lutym ubiegłego roku (18,4% r/r), po czym rozpoczął się proces dezinflacji, który skłonił Radę Polityki Pieniężnej (RPP) do obniżek stóp procentowych w drugiej połowie roku. We wrześniu stopa referencyjna Narodowego Banku Polskiego (NBP) została obniżona o 75 p.b. do 6,00%, a w październiku o kolejne 25p.b. do 5,75%. Pod koniec 2023 roku nastawienie RPP uległo zmianie, a cykl łagodzenia polityki pieniężnej został zatrzymany. Zmiana nastawienia RPP była efektem niepewności co do kształtowania się cen regulowanych, działań na rzecz ochrony gospodarstw domowych przed wzrostem cen energii oraz polityki fiskalnej w 2024 roku. W 2023 roku ceny energii elektrycznej i gazu dla gospodarstw domowych zostały „zamrożone” na poziomie z 2022 roku. Nadal obowiązywała także zerowa stawka VAT na żywność. Przywrócono natomiast podstawowe stawki (23%) na nośniki energii i paliwa. Według jesiennej notyfikacji fiskalnej, deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych mógł w 2023 roku wynieść nawet 5,6%.

Międzynarodowe otoczenie gospodarcze

W 2023 roku gospodarka światowa rosła poniżej swego długookresowego tempa wzrostu. Wynikało to m.in. z wcześniejszego szoku inflacyjnego i było skutkiem agresywnego zacieśnienia polityki pieniężnej w USA i Europie Zachodniej oraz ujawnienia słabości strukturalnych gospodarki chińskiej. Napięcia geopolityczne podsycała kontynuacja rosyjskiej wojny w Ukrainie, co wymagało dalszego wsparcia dla Ukrainy z Zachodu i dalszego zaostrzenia sankcji w stosunku Rosji. Natomiast po ataku Hamasu na Izrael 7 października 2023 roku, rozpoczęła się wojna w Strefie Gazy. Napięcia na Bliskim Wschodzie objęły także ataki pro-palestyńskich wojowników w Jemenie na statki na Morzu Czerwonym czy ataki dronów na amerykańską bazę wojskową w Jordanii, co wywołało nowe zaburzenia w handlu międzynarodowym, po tym jak łańcuchy dostaw wróciły do normalnego funkcjonowania w trakcie 2023 roku.

Po tym jak kraje UE i Wielkiej Brytanii mocno interweniowały na rynku energii w kryzysowym 2022 roku (limity cenowe i działania na rzecz redukcji popytu na energię), w 2023 roku nastąpiła normalizacja na rynku gazu ziemnego i energii elektrycznej. Obok spadku globalnych cen surowców (energii, metali, żywności), stanowiło to silny czynnik dezinflacyjny. Proces spadku inflacji wspierał także szybki proces zacieśniania polityki monetarnej przez banki centralne, w tym Fed i EBC. W 2023 roku banki centralne zwiększały restrykcyjność polityki pieniężnej, a stopy procentowe osiągnęły docelowy poziom w cyklu zacieśnienia w połowie 2023 roku (stopa Fed w przedziale 5,25%-5,50% w lipcu 2023 roku), a w przypadku EBC jesienią 2023 roku (stopa refinansowa 4,5% we wrześniu 2023 roku). Fed i EBC przyjęły wówczas podejście „stopy wyżej na dłużej”, podkreślające determinację w sprowadzeniu inflacji do celu 2%. Proces dezinflacji wspierało wolniejsze od oczekiwań ożywienie w Chinach po zniesieniu polityki Zero-Covid pod koniec 2022 roku, a skutki kryzysu na rynku nieruchomości i napięć fiskalnych, prowadziły do spadku tempa wzrostu PKB w tym kraju oraz do korekty w dół prognoz średnioterminowych.

W prognozach ze stycznia 2024 roku, Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) przewiduje, że wzrost gospodarczy na świecie w 2024 roku wyniesie 3,1%, podobnie jak w 2023 roku, lecz poniżej 3,5% z 2022 roku. MFW spodziewa się spowolnienia w gospodarce amerykańskiej do 2,1% w 2024 roku z 2,5% w 2023 i przyśpieszenia – choć z bardzo niskiego poziomu – wzrostu PKB w strefie euro do 0,9% w 2024 roku z zaledwie 0,5% w 2023 roku. Na niski wzrost w całej strefie euro wpłynęła słaba koniunktura w jej największych gospodarkach, w szczególności w Niemczech, zmagających się z osłabieniem popytu zewnętrznego, niepewnością fiskalną i wzrostem skłonności do oszczędzania konsumentów doświadczonych wysoką inflacją. W 2022 roku i w I połowie 2023 roku wysoka inflacja doprowadziła do silniejszej erozji dochodów realnych konsumentów w Europie niż w USA, a ich odbudowa następowała stopniowo. Czynnikiem wspierającym wzrost w obu obszarach, szczególnie w USA, jest dobra kondycja rynku pracy i niska stopa bezrobocia.

Rok 2023 był okresem dezinflacji na rynkach bazowych. Inflacja konsumencka CPI w USA osiągnęła szczyt 9,1% r/r w czerwcu 2022 roku - od tego czasu systematycznie i szybko spadała – do 3,0% w czerwcu 2023 roku, później nieco odbiła do 3,4% w grudniu 2023 roku. Szczyt inflacji konsumenckiej w strefie euro (10,6% r/r) przypadł na październik 2022 roku i od tego czasu ukształtowała się wyraźna tendencja spadkowa do 2,4% r/r w listopadzie 2023 roku i odbicie do 2,9% w grudniu 2023 roku. Obok ustąpienia szoków podażowych (normalizacja w łańcuchach dostaw i na rynku energii w 2023 roku), dezinflacji sprzyjała restrykcyjna polityka pieniężna, która doprowadziła do schłodzenia popytu wewnętrznego, i umiarkowane ożywienie w Chinach, co obniżyło ceny surowców.

Agresywne zacieśnienie polityki pieniężnej w odpowiedzi na potężne szoki podażowe miało na celu powstrzymanie odkotwiczenia oczekiwań inflacyjnych i przeciwdziałanie tzw. efektom wtórnym w innych cenach towarów i usług, co obrazują zmiany inflacji bazowej. Odpowiedź ze strony Fed była bardziej zdecydowana niż EBC – cykl podwyżek stóp procentowych w USA (marzec 2022 roku) rozpoczął się kilka miesięcy wcześniej niż w strefie euro (lipiec 2022 roku), a stopy procentowe wzrosły wyżej (5,5% - górny pułap stóp Fed) niż w strefie euro (4,5%). W kontekście spadku inflacji i korzystnych prognoz inflacyjnych na 2024 rok oraz osłabienia koniunktury w IV kwartale 2023 roku i dalszego spowolnienia w 2024 roku, uczestnicy rynku spodziewają się szybszych i głębszych obniżek stóp procentowych w bieżącym roku w USA niż w strefie euro.

Ekonomiści grupy ING spodziewają się rozpoczęcia cyklu obniżek stóp procentowych w II kwartale 2024 roku i ograniczenia programu zacieśnienia ilościowego. Podobnie do wycen w instrumentach finansowych na początku 2024 roku, w całym roku ekonomiści grupy ING oczekują łącznych obniżek o 150 p.b., wyraźnie głębiej niż grudniowa projekcja Fed, wskazująca na obniżki łącznie o około 75 p.b. Natomiast pierwsza obniżka stóp procentowych EBC jest możliwa – w ocenie ekonomistów ING – w czerwcu 2024 roku, a w całym roku łącznie o 75 p.b. Oczekiwania te wynikają z wyraźnej dezinflacji głównego indeksu cen konsumpcyjnych oraz korzystnych prognoz inflacyjnych na 2024 rok w warunkach spodziewanego spowolnienia tempa wzrostu PKB w USA czy utrzymującej się stagnacji w strefie euro.

Inflacja

W 2024 roku średnia inflacja wyniesie około 5%. Początek 2024 roku będzie okresem dalszej dezinflacji, jednak w II kwartale 2024 roku inflacja ponownie wzrośnie a jej poziom będzie determinowany przez decyzje fiskalne i regulacyjne. Obowiązywanie zerowej stawki VAT na żywność zostało wydłużone do końca marca 2024 roku, a ceny energii elektrycznej, gazu i ogrzewania pozostaną zamrożone na poziomie z 2022 roku do końca czerwca tego roku. W połączeniu z wysoką bazą odniesienia z początku 2023 roku, kiedy miał miejsce dynamiczny wzrost cen konsumpcyjnych, oznacza to, że w I kwartale 2024 roku inflacja spadnie do celu NBP, ale będzie to proces przejściowy. Ekonomiści Banku ING zakładają, że VAT na żywność zostanie przywrócony od kwietnia, a od lipca nastąpi częściowe „odmrożenie” cen energii dla gospodarstw domowych. W takim scenariuszu inflacja CPI może wrócić w okolice 5-6% w drugiej połowie 2024 roku.

Na podwyższonym poziomie pozostanie inflacja bazowa z wyłączeniem cen żywności i energii. Będzie to głównie wynik wysokiego wzrostu płac i związanych z tym wzrostów cen usług. W globalnym otoczeniu dezinflacyjnym za podwyższonym poziomem inflacji w Polsce będą stały głównie czynniki krajowe – zarówno rynkowe (napięty rynek pracy), jak i administracyjne (decyzje w sprawie cen regulowanych energii).

Polityka pieniężna

W ocenie ekonomistów Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego, RPP w pierwszych miesiącach 2024 roku utrzyma stopy procentowe NBP bez zmian, jednak w średniej perspektywie może ponownie podjąć rozpoczęty w drugiej połowie 2023 roku cykl łagodzenia polityki pieniężnej. Biorąc pod uwagę oczekiwania dotyczące ponownego wzrostu inflacji w drugiej połowie 2024 roku, przestrzeń do obniżek stóp procentowych wydaje się ograniczona do ok. 25 p.b. RPP prezentuje bardzo niechętne nastawienie do cięć stóp, ale w otoczeniu obniżek stóp przez główne banki centralne, NBP może zdecydować się na złagodzenie polityki pieniężnej, o ile pozwolą na to perspektywy powrotu inflacji do celu.

Na koniec 2023 roku stopy procentowe NBP wyniosły:

o        depozytowa – 5,25%,

o        referencyjna – 5,75%,

o        dyskonta weksli – 5,85%,

o        redyskonta weksli – 5,80%,

o        lombardowa – 6,25%.

Ekonomiści ING spodziewają się, że inflacja pozostanie podwyższona w najbliższych kwartałach, a łagodzenie polityki pieniężnej powinno następować stopniowo. Własne projekcje NBP wskazują, że powrót inflacji w okolice celu banku centralnego nastąpi dopiero pod koniec 2025 roku. Pro-inflacyjnie może oddziaływać poprawa koniunktury w warunkach napiętej sytuacji na rynku pracy oraz bazująca na konsumpcji struktura wzrostu gospodarczego. W przeciwnym kierunku powinno oddziaływać silne tendencje dezinflacyjne w otoczeniu zewnętrznym oraz utrzymująca się ujemna luka produktowa w polskiej gospodarce.

 

Prognozy makroekonomiczne

 

2021

2022

2023

2024P

2025P

Wzrost PKB (%)

6,9

5,3

0,2

3,0

3,5

Dług sektora general government wg metodologii UE (% PKB)

53,6

49,3

50,7

55,0

55,7

Inflacja (CPI) średnia w roku (%)

5,1

14,4

11,4

4,5

4,3

Stopa bezrobocia rejestrowanego (%; GUS)

5,8

5,2

5,1

4,9

4,7

Kurs USD/PLN (koniec roku)

4,06

4,40

3,94

3,65

3,77

Kurs EUR/PLN (koniec roku)

4,60

4,69

4,35

4,20

4,22

WIBOR 3M (koniec roku)

2,5

7,0

5,9

5,7

5,0

 

Według ekonomistów Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego w 2024 roku ożywienie gospodarcze w strefie euro będzie stosunkowo powolne ze względu na stopniową odbudowę dochodów realnych po okresie wysokiej inflacji z ubiegłych lat. To doświadczenie może skłonić konsumentów do powstrzymywania się przed większymi wydatkami, dodatkowo niestabilność geopolityczna i stosunkowo wysokie stopy procentowe będą zniechęcać do inwestycji. Pozytywnym czynnikiem jest stabilizacja cen energii, w tym niewielka reakcja rynków surowców energetycznych na rozwój wydarzeń na Bliskim Wschodzie. W 2023 roku i prawdopodobnie także w 2024 roku, gospodarka Niemiec będzie słabym ogniwem strefy euro jeśli chodzi o odbudowę koniunktury. W ostatnich kwartałach gospodarka ta balansuje na granicy recesji (spadek PKB) i stagnacji (wzrost w okolicach 0%), podczas gdy umiarkowany wzrost PKB notują kraje południa Europy takie jak Hiszpania, Portugalia czy Włochy. Słaba koniunktura w Niemczech – gdzie trafia około 30% polskiego eksportu – będzie ograniczać skalę ożywienia gospodarczego w Polsce.

Spodziewamy się, że konsumpcja prywatna i publiczna będą głównym motorem wzrostu polskiej gospodarki w 2024 roku, co będzie wynikać z odbudowy dochodów realnych gospodarstw domowych. Wzrost inwestycji w 2024 roku będzie uzależniony od efektywności w wykorzystaniu środków unijnych, w tym dotacji i pożyczek, napływu inwestycji zagranicznych oraz odblokowania potencjału inwestycyjnego polskich firm, które przez ostatnie lata wstrzymywały się z projektami inwestycyjnymi. Dużym wyzwaniem będzie obniżenie napływu środków z polityki spójności po zakończeniu poprzedniego budżetu wieloletniego UE, ale szansę tworzy jednak wykorzystanie środków z KPO. Saldo netto środków z UE jakie Polska otrzyma (łącznie grantów i pożyczek) wyniesie aż 2,7% PKB wobec 2,1% PKB w 2023 roku. Dodatkowym czynnikiem wspierającym inwestycje może być atrakcyjność inwestycyjna Polski w ujęciu międzynarodowym dla firm europejskich i amerykańskich w czasach niestabilności geopolitycznej.

 

4.2 Rynek nieruchomości mieszkaniowych

 

Rok 2023 to zdecydowane ożywienie na rynku mieszkaniowym, szczególnie w drugiej połowie roku, po wyraźnym spowolnieniu, które obserwowaliśmy w roku 2022.

Już na początku 2023 roku UKNF złagodził podejście do stosowania przez banki bufora stopy procentowej uwzględnianego w oprocentowaniu, przy którym bank liczy zdolność kredytową klienta, co zdecydowanie zwiększyło możliwości kredytowe Polaków. Pozostałe czynniki, które wpłynęły na wzrost popytu to wprowadzenie w drugiej połowie roku programu rządowego Bezpieczny Kredyt 2%, systematycznie rosnące wynagrodzenia oraz spadająca inflacja. Dodatkowo pozytywnym impulsem było obniżenie przez Radę Polityki Pieniężnej we wrześniu 2023 stopy referencyjnej NBP, z poziomu 6,75% do 6%, a miesiąc później o kolejne 0,25 punktów bazowych.

W pierwszej połowie roku obserwowano duże zainteresowanie rynkiem mieszkaniowym ze strony klientów gotówkowych, którzy decydowali się na zakup mieszkania z obawy przed wzrostem cen i skurczeniem oferty spowodowanym zapowiedzią rządowego programu Bezpieczny Kredyt 2%. Rosnący popyt osiągnął punkt kulminacyjny po uruchomieniu programu. Duży popyt nie szedł jednak w parze z dostępną ofertą mieszkaniową, co poskutkowało wzrostem cen. Zupełnie inaczej przedstawiała się sytuacja na rynku najmu mieszkań. W IV kwartale odnotowano sezonowy spadek popytu przy jednoczesnym, umiarkowanym wzroście oferty mieszkań na wynajem. W rezultacie odnotowano stabilizację, a nawet lekki spadek czynszów na rynku najmu mieszkań w największych miastach Polski.

Rynek pierwotny

Według raportu firmy Jones Lang LaSalle (JLL) ostatnie dwa lata były dość nietypowe pod względem nowej podaży. W 2022 r. deweloperzy wprowadzili na rynek dużo więcej mieszkań, niż sprzedali. W roku 2023 r. obserwowaliśmy odmienną sytuację. Sprzedaż poszybowała w górę a strona podażowa, pomimo nawisu podaży z poprzedniego roku, nie nadążała za popytem. Deweloperzy w całym minionym roku wprowadzili do sprzedaży na sześciu największych rynkach  (Trójmiasto, Kraków, Łódź, Poznań, Warszawa i Wrocław) ok. 43 tys. lokali, tj. 12% mniej niż w roku poprzednim. Był to najniższy wynik od dziesięciu lat.

Według danych NBP o cenach mieszkań w IV kwartale 2023 r., średnio za m2 mieszkania na 7 największych rynkach (Gdańsk, Gdynia, Kraków, Łódź, Poznań, Warszawa i Wrocław)  płacono 12 679 zł, względem IV kw. 2022 r. to wzrost o około 11%. Spośród wymienionych miast, największy wzrost odnotowano we Wrocławiu (+20%). Na drugim miejscu ex aequo Gdańsk i Warszawa z 16% wzrostem r/r. Średnie ceny w poszczególnych miastach znacząco się różnią najdroższe mieszkania były w Warszawie gdzie za m2 płacono średnio 14,8 tys. zł, z kolei w Poznaniu 12,4 tys. zł. Na ostatnim miejscu podium uplasował się Poznań, z ceną 11 tys. zł.

Rynek wtórny

Według danych NBP wzrosty cen transakcyjnych są widoczne także na rynku wtórnym. Jednak nie tak duże jak w przypadku nowych mieszkań. Średni wzrost w 2023 r. cen transakcyjnych mieszkań na siedmiu największych rynkach wyniósł około 5,5%.

Dużą zmianą charakteryzował się krakowski rynek mieszkań, gdzie za metr kwadratowy trzeba było zapłacić 12,3 tys. zł, dla porównania w IV kw. 2022 r. było to 11,8 tys. zł (wzrost o 11% r/r). Odmienna sytuacja miała miejsce w Warszawie na koniec minionego roku, m2 mieszkania kosztował średnio 13,3 tys. zł, co oznaczało jedynie 2% wzrost r/r.

Podaż i popyt na rynku nieruchomości mieszkalnych

Relacja popytu i podaży jest fundamentalnym czynnikiem wpływającym na zmiany cen nieruchomości w czasie. Głównym czynnikiem wpływającym na popyt i podaż w 2023 roku było wprowadzenie rządowego programu Bezpieczny Kredyt 2%. Ogłoszenie uruchomienia programu spowodowało, że już od kwietnia można było zaobserwować spadek podaży mieszkań na rynku wtórnym. Sytuacja trwała do września. Dopiero ostatni kwartał 2023 przyniósł stabilizację po stronie podażowej, która nie szła jednak w parze ze stabilizacją cen nieruchomości. Na podstawie raportu Amron-Sarfin w 2023 roku oddano do użytkowania 220 tys. mieszkań, tj. 7,6% mniej niż w 2022 roku. Deweloperzy przekazali do eksploatacji 136,5 tys. mieszkań – o 5,2% mniej niż przed rokiem, natomiast inwestorzy indywidualni – 79,6 tys. mieszkań, tj. o 12,3% mniej. W 2023 roku wydano pozwolenia lub dokonano zgłoszenia budowy dla 241,1 tys. mieszkań, tj. o 19,1% mniej niż w 2022 roku. Pozwolenia na budowę największej liczby mieszkań otrzymali deweloperzy (161,8 tys., spadek o 20,6% r/r) oraz inwestorzy indywidualni (72,5 tys., spadek o 19%).

Prognozy dla rynku mieszkaniowego

Wg raportów Polskiego Instytutu Ekonomicznego sytuacja na rynku nieruchomości mieszkaniowych w 2024 r. będzie w dużej mierze zależała od daty wprowadzenia nowego programu dopłat do kredytów mieszkaniowych oraz jego warunków. Uruchomienie programu może spowodować dalszy wzrost popytu na zakup mieszkań. Równocześnie prognozowana jest niska podaż nowych ofert sprzedaży mieszkań. W 2024 r. na rynku pojawią się lokale, których budowę rozpoczęto w 2022 r. Z uwagi na przeciętny czas budowy mieszkania, który wynosi nieco ponad 2 lata, w kolejnych kwartałach 2024 r. spodziewany jest spadek podaży mieszkań na sprzedaż. W całym 2022 r. liczba rozpoczętych budów wyniosła około 200 tys. i była mniejsza o 27% w porównaniu do 2021 r. i był to najgorszy wynik od 2017 r.

Ze względu na niedopasowanie popytu i podaży przewidywany jest dalszy wzrost cen mieszkań, szczególnie w dużych miastach. Wzrost cen na rynku mieszkaniowym w 2024 r. zależeć będzie również od programu Mieszkanie na Start, wysokości stóp procentowych, inflacji i ogólnej sytuacji rynkowej w Polsce. Nastroje w sektorze budowlanym nie są dobre. Problemem dla przedsiębiorców są przede wszystkim rosnące koszty zatrudnienia i koszty materiałów.

 

4.3 Rynek kredytów hipotecznych

 

Na 31 grudnia 2023 roku należności banków z tytułu kredytów mieszkaniowych względem gospodarstw domowych w Polsce wyniosły 447,5 mld zł i spadły o 3,3% r/r – zgodnie z danymi opublikowanymi przez NBP. Saldo kredytów udzielonych w złotych wzrosło o 4,6% r/r do 409,3 mld zł.

Za sprawą programu „Bezpieczny Kredyt 2%” rynek kredytów hipotecznych wypadł w roku 2023 zdecydowanie lepiej niż w 2022, czyli roku zapaści kredytowej. Poza uruchomieniem rządowego programu „Bezpieczny Kredyt 2%”, na ożywienie rynku kredytowego wpłynęła również decyzja Rady Polityki Pieniężnej o obniżeniu stóp procentowych. Skutkowało to obniżeniem wartości wskaźnika WIBOR. W 2023 roku banki zawarły 162 tys. umów o kredyt hipoteczny na łączną wartość 62,8 mld zł, z czego ponad 100 tys. poza programem „Bezpieczny Kredyt 2%” (wg. raportu Amron-Sarfin). W porównaniu do 2022 sprzedaż kredytów była wyższa o 36 tys. (wzrost o 28,5%), a w ujęciu wartościowym o 19,1 mld zł (wzrost o 43,8%).

ING Bank Hipoteczny S.A. nabywa wierzytelności zabezpieczone hipoteką od ING Banku Śląskiego S.A., który na koniec grudnia zajmował czwartą pozycję na rynku pod kątem nowej sprzedaży oraz trzecią pozycję pod kątem wielkości posiadanego portfela kredytów hipotecznych w zł.

 

4.4 Rynek listów zastawnych

 

Na koniec grudnia 2023 roku w Polsce prowadziło działalność pięć banków hipotecznych:

o        PKO Bank Hipoteczny S.A.,

o        mBank Hipoteczny S.A.,

o        Pekao Bank Hipoteczny S.A.,

o        Millennium Bank Hipoteczny S.A.,

o        ING Bank Hipoteczny S.A.

Polski rynek listów zastawnych jest niewielki w porównaniu do rozwiniętych gospodarek UE, gdzie listy zastawne stanowią ważne źródło finansowania kredytów hipotecznych. Emitenci z Polski plasują listy zastawne zarówno na rynku krajowym jak i rynkach zagranicznych. Dominują emisje publiczne - w Polsce na zmienną stopę procentową i zagraniczne na stopę stałą.

Na koniec czwartego kwartału 2023 roku w Polsce łączna wartość pozostających w obrocie hipotecznych listów zastawnych wynosiła około 18,5 mld zł, co oznacza spadek o 2,5 mld zł w stosunku do grudnia 2022 roku. PKO Bank Hipoteczny jest aktualnie największym emitentem listów zastawnych w Polsce. Wskaźnik finansowania kredytów hipotecznych listami zastawnymi nadal pozostaje na niskim poziomie. Jednym z istotnych elementów ograniczających skalę emisji listów zastawnych jest notowana w sektorze bankowym wysoka nadpłynność.

 

4.5 Otoczenie regulacyjno – prawne

 

Istotne zmiany w otoczeniu prawno – regulacyjnym w 2023 roku, a mające wpływ na działalność Banku, dotyczą w szczególności:

o        Nowelizacji ustawy Prawo bankowe w zakresie outsourcingu

o        Nowelizacji ustawy o obligacjach

o        Nowelizacji Rekomendacji S dot. dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie

o        Nowelizacji Rekomendacji J dotyczącej zasad gromadzenia i przetwarzania przez banki danych o nieruchomościach

o        Nowego stanowiska KNF ws. oceny zdolności kredytowej przy udzielaniu kredytów oprocentowanych zmienną i okresowo stałą stopą procentową

o        Stanowiska KNF ws. kredytów hipotecznych z okresowo stałą stopą procentową

o        Prac Komitetu Sterującego Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych

o        Oceny przez KNF wskaźnika referencyjnego WIBOR jako odpowiadającego sytuacji rynkowej

o        Planowanego przedłużenia tzw. wakacji kredytowych w 2024 r.

 

1.      Zmiany w prawie bankowym w zakresie outsourcingu

 

W dniu 29 września 2023 roku weszła w życie ustawa z dnia 16 sierpnia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku (Dz. U. poz. 1723) obejmująca także istotne zmiany w prawie bankowym, które zwiększają możliwości powierzania czynności przez banki hipoteczne, których jedynym akcjonariuszem jest bank krajowy. Dopuszczone dodatkowo czynności możliwe do powierzenia przez banki hipoteczne wymagają zawiadomienia KNF, który ma prawo zgłosić sprzeciw. Banki hipoteczne ponoszą przy tym pełną odpowiedzialność za zobowiązania wynikające z powierzenia wskazanych w nowelizacji Prawa bankowego  czynności.

 

Nowelizacja znosi także poprzednio obowiązujące ograniczenie polegające na limitacji łańcucha outsourcingowego do wyłącznie jednego podoutsourcera. Dopuszczalny będzie dalszy podoutsourcing, a więc dalsze powierzenie czynności przez przedsiębiorców, którym powierzono czynności w ramach podoutsourcingu. Będzie to możliwe w odniesieniu do czynności określonych w umowie zawartej z bankiem (bez ograniczenia do czynności pomocniczych), po uzyskaniu szczegółowej lub ogólnej pisemnej zgody banku. W przypadku ogólnej pisemnej zgody, przedsiębiorca, ma obowiązek poinformować bank o wszelkich zamierzonych zmianach dotyczących dodania lub zastąpienia innych przedsiębiorców lub przedsiębiorców zagranicznych, dając tym samym bankowi możliwość wyrażenia sprzeciwu wobec takich zmian.

 

Ponadto zmiany regulacji dotyczących outsourcingu bankowego objęły wprowadzenie obowiązku wcześniejszego zawiadomienia KNF w przypadkach, w których dotychczas wymagane było zezwolenie, a więc w przypadku powierzenia czynności niewymienionych w ustawie oraz zawarciu umowy outsourcingu lub podoutsourcingu, z przedsiębiorcą zagranicznym niemającym miejsca stałego zamieszkania lub nieposiadającym siedziby na terytorium państwa członkowskiego lub umowy przewidującej, że powierzone czynności będą wykonywane poza terytorium państwa członkowskiego. KNF będzie miał jednak prawo do sprzeciwu wobec powierzenia czynności w powyższych przypadkach. Bank będzie też miał obowiązek zawiadamiania KNF o zamiarze istotnej zmiany, rozwiązaniu lub wygaśnięciu umów, które wymagały notyfikacji. Za istotną zmianę umowy uważa się w szczególności zmianę zakresu czynności powierzonych przedsiębiorcy lub miejsca ich wykonywania.

 

2.      Nowelizacja Ustawy o obligacjach

W dniu 1 października 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, ustawy o obligacjach, ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji oraz niektórych innych ustaw, wprowadzająca zmiany m.in. do Ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o obligacjach. Nowelizacja wprowadziła możliwość emisji nowego instrumentu dłużnego – obligacji kapitałowych, które w określonych sytuacjach mogą podlegać umorzeniu lub zamianie na akcje. Emitentem obligacji kapitałowych mogą być banki, określone domy maklerskie, zakłady ubezpieczeń i reasekuracji. Zgodnie z nowymi przepisami, o ile umowa spółki albo statut emitenta tak stanowią, emitent będzie mógł emitować ww. obligacje w celu ich zakwalifikowania m.in. jako fundusze własne banków (instrumenty dodatkowe w Tier I zgodnie z art. 52 rozporządzenia 575/2013 lub instrumenty w Tier II zgodnie z art. 63 rozporządzenia 575/2013). Zawarcie umowy, której przedmiotem jest obligacja kapitałowa, oraz pośrednictwo w zawarciu takiej umowy jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy obejmującym lub nabywcą tej obligacji jest określony klient profesjonalny. Wartość nominalna obligacji kapitałowej wynosi co najmniej 400 000 zł lub równowartość tej kwoty wyrażoną w innej walucie, ustaloną przy zastosowaniu średniego kursu tej waluty ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w dniu podjęcia uchwały o emisji przez emitenta obligacji kapitałowej.

3.      Nowelizacja Rekomendacji S

Komisja Nadzoru Finansowego w dniu 19 czerwca 2023 r. jednogłośnie przyjęła nowelizację Rekomendacji S dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie. Przyjęcie nowelizacji podyktowane było koniecznością dostosowania Rekomendacji S do zmieniających się przepisów prawa oraz realizacją polityki regulacyjno-nadzorczej Komisji Nadzoru Finansowego. Zmiany wprowadzane w Rekomendacji S dotyczą:

a)      uwzględnienia w Rekomendacji S gwarantowanego kredytu mieszkaniowego, objętego programem rządowym;

b)      uwzględnienia w Rekomendacji S kredytu mieszkaniowego objętego rządowym programem dopłat do oprocentowania;

c)      bufora na wzrost stóp procentowych, uwzględnianego w procesie wyznaczania zdolności kredytowej klienta;

d)      wprowadzenia nowych oczekiwań co do uwzględniania modeli szacujących ryzyko przedterminowych spłat kredytów (prepayment models);

e)      wprowadzenia nowych oczekiwań względem informacji o ryzykach związanych z kredytem hipotecznym, które powinny być przekazywane klientom.

 

Komisja Nadzoru Finansowego oczekuje, że banki dostosują swoją działalność do zmian Rekomendacji S w terminie do 1 lipca 2024 r.

4.      Nowelizacja Rekomendacji J dotyczącej zasad gromadzenia i przetwarzania przez banki danych o rynku nieruchomości

W dniu 24 marca 2023 r. Komisja Nadzoru Finansowego jednogłośnie przyjęła nowelizację Rekomendacji J dotyczącej zasad gromadzenia i przetwarzania przez banki danych o nieruchomościach. Rekomendacja J to zbiór dobrych praktyk w zakresie gromadzenia i przetwarzania przez banki danych o rynku nieruchomości, zawartych w wewnętrznych i zewnętrznych bazach danych, wspomagających proces zarządzania ryzykiem związanym z ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie. W nowym brzmieniu Rekomendacji J wprowadzono m.in. następujące zmiany:

         doprecyzowano zakres obligatoryjnych cech nieruchomości, które banki powinny pozyskiwać i gromadzić w międzybankowej bazie danych o nieruchomościach

         zawężono zakres gromadzonych przez bank danych do reprezentatywnych „dla finansowanego przez bank rynku nieruchomości”, a nie jak dotychczas „dla całego rynku nieruchomości”;

         rozszerzono zakres gromadzonych przez banki danych o bankowo-hipoteczną wartość nieruchomości;

         wprowadzono zmianę umożliwiającą wykorzystywanie przez banki jako wartości referencyjnej wartości z bankowej oceny wartości zabezpieczenia na nieruchomości;

         rozdzielono pojęcia miejsca garażowego, garażu i miejsca postojowego.

Ponadto z uwagi na odmienny charakter finansowania nieruchomości komercyjnych i mieszkalnych, nowelizacja Rekomendacji J wprowadziła możliwość niestosowania modeli statystycznych przez banki istotnie zaangażowane dla ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie na nieruchomościach komercyjnych, o ile stosowane przez banki metody oceny wartości zabezpieczenia zapewniają jego rzetelną i wiarygodną ocenę. W nowelizacji Rekomendacji J ograniczono także treść Załącznika jedynie do pól obligatoryjnych, które są wystarczające dla zapewnienia bankom możliwości zarządzania ryzykiem ekspozycji zabezpieczonych hipotecznie w sposób zgodny z celami nadzorczymi.

 

Komisja Nadzoru Finansowego oczekuje, że banki dostosują swoją działalność do Rekomendacji J, nie później niż w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r., a w zakresie kategorii identyfikujących nieruchomości w bazach danych o rynku nieruchomości - nie później niż w terminie do dnia 31 marca 2024 r.

5.      Stanowisko Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego skierowane do Prezesów Zarządów Banków oraz Dyrektorów oddziałów instytucji kredytowych ws. oceny zdolności kredytowej przy udzielaniu kredytów oprocentowanych zmienną i okresowo stałą stopą procentową

W dniu 7 lutego 2023 roku KNF opublikował nowe stanowisko dotyczące oczekiwanego poziomu minimalnej zmiany stopy procentowej, jaka powinna być przyjmowana w procesie oceny zdolności kredytowej przy udzielaniu kredytów oprocentowanych zmienną i okresowo stałą stopą procentową. KNF wyraził zalecenie, aby najniższy minimalny poziom bufora wynikający z Rekomendacji S tj. 2,5 p.p. miał zastosowanie dla kredytów opartych na tymczasowo stałej stopie procentowej, zaś w przypadku kredytów oprocentowanych zmienną stopą procentową - adekwatnie wyższy poziom bufora, uwzględniwszy właściwą ocenę ryzyka. Tym samym dotychczasowe stanowisko UKNF z dnia 7 marca 2022 r. ws. działań mających na celu ograniczenie poziomu ryzyka kredytowego, zalecające aby banki w procesie oceny zdolności kredytowej przyjmowały minimalną zmianę poziomu stopy procentowej o 5 p.p. utraciło na aktualności. 

6.      Stanowisko UKNF ws. kredytów hipotecznych z okresowo stałą stopą procentową.

 

Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) w dniu 27 czerwca 2023 r. skierował do banków stanowisko dotyczące ryzyka przedpłaty w umowach o kredyt hipoteczny z okresowo stałą stopą procentową. Celem stanowiska jest ograniczenie ryzyka przedpłaty i upowszechnianie w ofertach banków kredytów o stałym lub okresowo stałym oprocentowaniu. W stanowisku wskazano, iż obserwowany wzrost wartości portfela hipotecznych kredytów mieszkaniowych z okresowo stałym oprocentowaniem powoduje wzrost istotności ryzyka przedpłaty mogącego wiązać się z potencjalnym refinansowaniem kredytów mieszkaniowych w związku ze spadkiem rynkowych stóp procentowych. Jednym z czynników pozwalających bankom ograniczać ryzyko przedpłaty może być odpowiednie ukształtowanie przez bank oferty kredytu hipotecznego z okresowo stałym oprocentowaniem. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, w związku z tym dopuścił zastosowanie w ramach takiej oferty rozwiązania, zgodnie z którym ustalone w umowie stałe lub okresowo stałe oprocentowanie kredytu zastępowane byłoby (umownie), przed końcem okresu, na który zostało ono ustalone, nowym – niższym oprocentowaniem stałym lub okresowo stałym. Oprocentowanie to powinno być ustalone na nowy okres, biegnący od daty zawarcia aneksu, a przy tym nie krótszy niż okres, na jaki oprocentowanie stałe zostało ustalone w umowie (czyli zgodnie z Rekomendacją S – nie krótszy niż 5 lat), ale nie dłuższy niż pozostały okres kredytowania. Stanowisko wskazuje również na praktyki, które UKNF uznaje za niedopuszczalne, a także zwraca uwagę na wybrane postanowienia Rekomendacji S.

 

7.      Rekomendacje i decyzje Komitetu Sterującego Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych w zakresie zasad i sposobów stosowania wskaźnika referencyjnego WIRON oraz zmian w oczekiwanej Mapie Drogowej reformy wskaźników referencyjnych

Obecnie kontynuowana jest reforma stawki referencyjnej (tj.: WIBOR), względem której w Banku nie występują ekspozycje na 31 grudnia 2023 roku.  Przewiduje się, że zakończenie publikacji stawki WIBOR i zastąpienie jej przez WIRON nastąpi po 31 grudnia 2027 roku. Wspomniana zmiana w stawce referencyjnej ma wpływ na Bank, jej klientów oraz na cały sektor finansowy i narażają Bank na ryzyka. Wśród tych ryzyk znajdują się ryzyko prawne, operacyjne i finansowe. Ryzyko prawne jest związane z wszystkimi wymaganymi zmianami w dokumentacji dla nowych, jak i istniejących transakcji. Ryzyko operacyjnie jest związane z wymaganymi zmianami w systemach informatycznych, infrastrukturze sprawozdawczej oraz procesach operacyjnych dla nowych stóp referencyjnych. Ryzyko finansowe (w przeważającym zakresie ograniczone do ryzyka stropy procentowej), jako konsekwencja zmian w wycenie instrumentów finansowych odwołujących się do tych stóp referencyjnych a zmniejszająca się płynność rynku może mieć wpływ na transakcje bezpośrednio lub możliwość zabezpieczenia ryzyka wynikającego z tych transakcji. Zmiany w wycenie, metodologii kalkulacji odsetek lub dokumentacji mogą również skutkować reklamacjami klientów oraz sporami sądowymi.

W celu ograniczenia tych ryzyk, przedstawiciele Banku uczestniczą w spotkaniach powołanego przez Grupę Kapitałową ING Bank Śląski S.A. projektu wdrożeniowego, który ma rozbudowaną strukturę a postęp prac jest monitorowany przez komitet sterujący. Projekt analizuje i koordynuje niezbędne działania w celu wprowadzenia wymaganych zmian do wewnętrznych procesów i systemów, z uwzględnieniem wyceny, zarządzania ryzykiem, dokumentacji prawnej oraz wpływu na klientów. Bank kontynuuje monitorowanie opracowań rynkowych oraz rezultaty analizy kilku pozostałych niepewności takich jak dostępność stóp w strukturze terminowej oraz standardy regulacyjne dotyczących transformacji, w celu oszacowania wpływu na projekt, klientów oraz powiązane ryzyka.

8.      Ocena wskaźnika referencyjnego WIBOR jako odpowiadającego sytuacji rynkowej

W dniu 3 lipca 2023 r. Komisja Nadzoru Finansowego na podstawie art. 23 ust. 4 rozporządzania BMR przeprowadziła ocenę własną zdolności kluczowego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR do pomiaru rynku oraz realiów gospodarczych. Przygotowana przez KNF ocena zdolności kluczowego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR do pomiaru rynku lub realiów gospodarczych obejmowała:

1)     analizę transakcyjności danych wejściowych stosowanych przy ustalaniu wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR;

2)     analizę reprezentatywności danych z rynku bazowego oraz reprezentatywności panelu banków pełniących funkcję podmiotów przekazujących dane wejściowe względem całego sektora bankowego oraz;

3)     analizę możliwości reakcji wartości kluczowego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR na zmieniające się realia gospodarcze oraz uwarunkowania płynnościowe w sektorze bankowym.

 

Uwzględniając wyniki analizy jakościowej materiałów źródłowych oraz rezultaty analizy ilościowej dotyczącej danych wejściowych organ nadzoru stwierdził, że kluczowy wskaźnik referencyjny stopy procentowej WIBOR posiada zdolność do pomiaru rynku oraz realiów gospodarczych, do których pomiaru został on powołany. Zgodnie z oceną Komisji, wskaźnik WIBOR we właściwy sposób reaguje na zmianę uwarunkowań płynnościowych, zmiany stóp banku centralnego oraz realiów gospodarczych. Ocena przeprowadzona przez KNF, zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia BMR poprzedzona została przekazaniem przez GPW Benchmark SA oceny administratora w zakresie zdolności opracowywanego przez niego kluczowego wskaźnika referencyjnego do pomiaru danego rynku lub danych realiów gospodarczych. Zakres oraz okres analizy przeprowadzonej przez administratora odpowiadał zarówno wymogom rozporządzenia BMR, jak i oczekiwaniom nadzorczym KNF.

 

5.    Wyniki finansowe, adekwatność kapitałowa i instrumenty finansowe

 

Rok 2023 był dla ING Banku Hipotecznego S.A. piątym rokiem działalności operacyjnej. W ramach realizowanej strategii Bank pozyskał w 2023 roku portfel kredytów hipotecznych od ING Banku Śląskiego w wysokości 1,25 mld zł., dzięki czemu na koniec okresu sprawozdawczego posiadał portfel kredytów hipotecznych o wartości 3,6 mld zł., stanowiących w zasadniczej części potencjalne zabezpieczenie pod przyszłe emisje listów zastawnych. Jednak z uwagi na niekorzystną sytuację rynkową Bank w 2023 roku nie przeprowadził emisji listów zastawnych. W 2023 roku w ramach dywersyfikacji źródeł finansowania Bank wyemitował obligacje własne o łącznej wartości nominalnej 376 mln zł. Powyższe zdarzenia stanowiły podstawowe czynniki kształtujące wyniki finansowe Banku.

Poniżej prezentowane są podstawowe informacje na temat sytuacji finansowej Banku za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku.

 

5.1 Podstawowe wskaźniki finansowe

 

 

 

 

 

stan na

31.12.2023

stan na

31.12.2022

ROA - wskaźnik zwrotu na aktywach

1,20%

-1,32%

ROE - wskaźnik zwrotu z kapitału

9,62%

-10,06%

DR - wskaźnik ogólnego zadłużenia

88,33%

85,93%

TCR - łączny współczynnik kapitałowy*

23,31%

35,53%

LR - wskaźnik dźwigni*

10,57%

14,13%

LCR - wskaźnik pokrycia wypływów netto

1348,48%

142,44%

 

ROA - wskaźnik zwrotu na aktywach – stosunek zysku netto z 4 kolejnych kwartałów do średniego stanu aktywów z 5 kolejnych kwartałów.

ROE - wskaźnik zwrotu z kapitału – stosunek zysku netto z 4 kolejnych kwartałów do średniego stanu kapitałów własnych z 5 kolejnych kwartałów.

DR – wskaźnik ogólnego zadłużenia – stosunek zobowiązań ING Banku Hipotecznego S.A. do stanu aktywów na dzień 31.12.2023.

TCR – łączny współczynnik kapitałowy – stosunek funduszy własnych ING Banku Hipotecznego S.A. do  aktywów ważonych ryzykiem na dzień 31.12.2023.

LR – wskaźnik dźwigni – stosunek kapitału Tier I do ekspozycji wskaźnika dźwigni na dzień 31.12.2023.

LCR – wskaźnik pokrycia wypływów netto – stosunek aktywów płynnych do wypływów netto na dzień 31.12.2023.

 

*Zgodnie z zaleceniami nadzorczymi wskaźniki według stanu na 31 grudnia 2022 roku są ponownie przeliczane po zatwierdzeniu podziału zysku przez Walne Zgromadzenie ING Banku Hipotecznego S.A., a następnie raportowane Nadzorcy. Przed zatwierdzeniem podziału zysku za rok 2022 r wskaźniki opublikowane w sprawozdaniu finansowym za okres od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku kształtowały się na poziomie: TCR 36,06%; LR 14,13%

 

5.2 Sprawozdanie z sytuacji finansowej

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Numer noty

stan na

stan na

31.12.2023

31.12.2022

Należności od banków

6.8

26 143,2

13 348,0

Dłużne papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody

6.9

86 293,0

84 623,0

Kredyty i pożyczki udzielone klientom

6.10

3 660 051,8

2 901 111,1

Rzeczowe aktywa trwałe

6.11

1 413,5

1 306,0

Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego

 

416,8

6 112,7

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

 

839,7

11 382,6

Inne aktywa

6.13

2 084,4

2 388,1

Aktywa razem

 

3 777 242,4

3 020 271,5

 

 

 

 

 

 

 

 

Zobowiązania wobec banków

6.14

2 920 927,6

2 043 049,2

Zobowiązania z tytułu emisji obligacji

6.15

0,0

135 927,4

Zobowiązania z tytułu emisji listów zastawnych

6.16

405 303,0

406 711,6

Rezerwy

6.17

641,0

561,7

Inne zobowiązania

6.18

9 748,4

9 009,2

Zobowiązania razem

 

3 336 620,0

2 595 259,1

Kapitał akcyjny

6.20

380 000,0

380 000,0

Kapitał zapasowy - nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej

 

15 997,4

62 002,2

Skumulowane inne całkowite dochody

6.21

73,5

-1 168,2

Zyski zatrzymane

6.22

44 551,5

-15 821,6

Kapitał własny razem

 

440 622,4

425 012,4

Zobowiązania i kapitał własny razem

 

3 777 242,4

3 020 271,5

 

 

 

 

Wartość księgowa

 

440 622,4

425 012,4

Liczba akcji

 

380 000

380 000

Wartość księgowa na jedną akcję (w PLN)

 

1 159,53

1 118,45

 

 

 

 

  Sprawozdanie z sytuacji finansowej należy analizować łącznie z notami do sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część sprawozdania finansowego.

 

Szczegółowe informacje dotyczące sprawozdania z sytuacji finansowej Banku zaprezentowano w notach 6.8 do 6.22 Sprawozdania Finansowego.                                         

 

5.3 Rachunek zysków i strat

 

 

 

 

 

 

 

Numer noty

okres

okres

od 01.01.2023

od 01.01.2022

do 31.12.2023

do 31.12.2022

Przychody odsetkowe, w tym:

6.1.

285 109,6

121 385,9

obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej

6.1.

285 109,6

121 385,9

Koszty odsetkowe

6.1.

-207 582,3

-148 448,0

Wynik z tytułu odsetek

6.1.

77 527,3

-27 062,1

Przychody z tytułu opłat i prowizji

6.2.

1,9

184,9

Koszty prowizji

6.2.

-719,9

-687,0

Wynik z tytułu prowizji

6.2.

-718,0

-502,1

Wynik z pozycji wymiany

 

-2,3

-51,7

Wynik na pozostałej działalności podstawowej

6.3 

-532,3

-944,7

Wynik na działalności podstawowej

 

76 274,7

-28 560,6

Koszty działania, w tym:

6.4.

-25 810,0

-25 626,5

koszty operacyjne

6.4.

-23 122,5

-22 307,1

koszty regulacyjne

6.4.

-2 687,5

-3 319,3

Odpis z tytułu strat oczekiwanych

6.5.

1 093,4

-1 940,7

Zysk (strata) brutto

 

51 558,1

-56 127,8

Podatek dochodowy

6.6.

-10 251,6

10 123,0

Zysk (strata) netto

 

41 306,5

-46 004,8

 

 

 

 

Liczba akcji

 

380 000

380 000

Zysk(+)/strata(-) na jedną akcję zwykłą - podstawowy (w PLN)

6.7.

108,70

-121,07

Zysk(+)/strata(-)  na jedną akcję zwykłą - rozwodniony (w PLN)

6.7.

108,70

-121,07

 

 

 

 

 W okresie zakończonym 31 grudnia 2023 roku ani w analogicznym okresie roku ubiegłego nie wystąpiła w ING Banku Hipotecznym S.A. działalność zaniechana.

Rachunek zysków i strat należy analizować łącznie z notami do sprawozdania finansowego, które stanowią integralną część sprawozdania finansowego.

 

 

Szczegółowe noty do poszczególnych pozycji rachunku zysków i strat znajdują się w Sprawozdaniu Finansowym – noty 6.1 do 6.7.

 

5.4 Wymogi w zakresie funduszy własnych – Filar I

 

Zgodnie z Rozporządzeniem CRR Bank wylicza wymogi w zakresie funduszy własnych dla następujących rodzajów ryzyka:

o        z tytułu ryzyka kredytowego – metodą standardową,

o        z tytułu ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej (CVA) – metodą standardową,

o        z tytułu ryzyka rozliczenia i dostawy – metodą standardową,

o        z tytułu ryzyka operacyjnego – metodą wskaźnika bazowego (BIA),

o        z tytułu ryzyka rynkowego (ryzyko walutowe) – metodą podstawową.

 

Na 31 grudnia 2023 roku Bank wykazuje zerowe wartości dla wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej, rozliczenia i dostawy oraz rynkowego. W związku z powyższym na łączny wymóg w zakresie funduszy własnych na datę sprawozdania składał się wymóg z tytułu ryzyka kredytowego oraz operacyjnego.

Wymogi w zakresie funduszy własnych

               31.12.2023

Ryzyko kredytowe (mln zł)

128,05

Ryzyko operacyjne (mln zł)

7,95

Łączny wymóg w zakresie funduszy własnych (mln zł)

136,00

Współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1)

23,31%

Współczynnik kapitału Tier 1 (T1)

23,31%

Łączny współczynnik kapitałowy (TCR)

23,31%

 

Szczegółowe informacje na temat Filara I prezentowane są w Sprawozdaniu Finansowym ING Banku Hipotecznego S.A. w części 6.32 dotyczącej Ujawnień w zakresie adekwatności kapitałowej.

Bank utrzymuje fundusze własne na poziomie nie niższym niż wyższa z następujących wartości:

a.      wymóg kapitałowy,

b.      kapitał wewnętrzny

 

Zarządzanie kapitałem

Proces zarządzania kapitałem prowadzony jest w Banku w oparciu o zaimplementowaną Politykę Zarządzania Kapitałem w ING Banku Hipotecznym S.A., która powstała na bazie obowiązujących przepisów.

Zarządzanie kapitałem w ING Banku Hipotecznym S.A. ma na celu umożliwić i ułatwić rozwój Banku zgodnie z przyjętą strategią i modelem biznesowym, przy zachowaniu w sposób ciągły funduszy własnych na poziomie adekwatnym do skali oraz profilu ryzyka działalności Banku, z uwzględnieniem wymogów nadzorczych. Ponadto, pozwala aktywnie zarządzać kapitałem mając na uwadze wielkość jak i dynamiki zmian, zarówno obecnie jak i w przyszłości.

Nadrzędnym celem tego procesu jest posiadanie wystarczającej i efektywnej kapitalizacji Banku do spełnienia strategii biznesowej i planów rozwojowych sformułowanych w planach finansowych, przy jednoczesnym spełnianiu wszystkich wewnętrznych i zewnętrznych wymogów kapitałowych. Oznacza to elastyczność finansową w obecnym i przyszłym otoczeniu w celu dostosowania do zmieniających się warunków rynkowych i regulacyjnych. W tym względzie działania z zakresu zarządzania kapitałem wykorzystują dostępne kapitałowe instrumenty i transakcje zarówno w scenariuszu bazowym, jak również w scenariuszu szokowym.

Zachowanie odpowiedniego poziomu adekwatności kapitałowej regulują przepisy zewnętrzne. Główne ograniczenia kapitałowe wynikają z wewnętrznej odporności na ryzyko ocenianej m.in. w testach warunków skrajnych, wymagań nadzorczych (SREP), regulacyjnych minimalnych poziomów współczynników kapitałowych i dźwigni oraz wewnętrznego apetytu na ryzyko.

Zarządzanie to obejmuje:

o        Filar I: minimalne wymogi kapitałowe określone w przepisach,

o        Filar II: kapitał wewnętrzny, wyznaczony za pomocą modeli własnych Banku, dla rodzajów ryzyka uznanych za istotne oraz trwale istotne,

o        Filar III: ujawnienia na temat profilu ryzyka i poziomu kapitalizacji w sprawozdaniu finansowym.

W ramach zarządzania kapitałem Bank:

a.      prowadzi identyfikację i ocenę istotności rodzajów ryzyka występujących w jego działalności;

b.      prowadzi działania mające na celu szacowanie i monitorowanie kapitału wewnętrznego, wymogu kapitałowego oraz funduszy własnych;

c.       monitoruje potencjalne zagrożenia dla adekwatności kapitałowej;

d.      dokonuje alokacji kapitału wewnętrznego;

e.      ustala limity wewnętrzne w celu ograniczania generowanych wymogów kapitałowych oraz kapitału wewnętrznego;

f.        prowadzi politykę dywidendową wynikającą z długoterminowego celu kapitałowego oraz preferowanej struktury kapitału;

g.      planuje kapitał wewnętrzny i wymóg kapitałowy oraz fundusze własne;

h.      przygotowuje awaryjne plany kapitałowe definiujące kroki postępowania w przypadku wystąpienia zagrożenia spadku adekwatności kapitałowej poniżej poziomów „niedopuszczalnych”;

i.         prowadzi analizy wpływu czynników makroekonomicznych na adekwatność kapitałową zgodnie z „Polityką przeprowadzania testów warunków skrajnych w ING Banku Hipotecznym S.A.”.

 

Na 31 grudnia 2023 roku łączny współczynnik kapitałowy Banku wyniósł 23,31%.

 

5.5 Kapitał wewnętrzny – Filar II

 

Zgodnie z obowiązującą legislacją kapitał wewnętrzny definiowany jest jako oszacowana przez bank kwota, niezbędna do pokrycia wszystkich zidentyfikowanych, istotnych rodzajów ryzyka występujących w działalności Banku oraz zmian otoczenia gospodarczego, uwzględniająca przewidywany poziom ryzyka.

W Banku prowadzony jest proces szacowania kapitału wewnętrznego. Jest on integralną częścią systemu zarządzania kapitałem oraz zarządzania Bankiem zapewniając prawidłową identyfikację, pomiar, monitorowanie, agregację podejmowanego ryzyka, umożliwiając utrzymanie funduszy własnych na wymaganym poziomie, a także w sposób efektywny i ostrożny zarządzać ryzykiem i kapitałem.

Powyższy proces obejmuje:

a.      Identyfikację oraz ocenę istotności rodzajów ryzyka wpływających na działalność Banku,

b.      pomiar i kontrolę ryzyka,

c.       szacowanie i agregację kapitału wewnętrznego, w oparciu o narzędzia i metodologie zatwierdzone przez Zarząd lub właściwe komitety,

d.      monitorowanie kapitału wewnętrznego,

e.      alokację, planowanie oraz raportowanie kapitału wewnętrznego.

Kapitał wewnętrzny dla Banku szacuje się na ryzyka istotne i trwale istotne przypisane do następujących kategorii:

a.      ryzyko kredytowe obejmujące ryzyko braku spłaty i ryzyko kontrahenta, ryzyko koncentracji, ryzyko rezydualne, ryzyko pozostałych niekredytowych aktywów – dla ryzyka braku spłaty i ryzyka kontrahenta oraz ryzyka rezydualnego ekonomiczny wymóg kapitałowy wyznaczany jest z wykorzystaniem zmodyfikowanej metody AIRB (INCAP), wymóg z tytułu ryzyka rozliczenia/dostawy jest wyliczany zgodnie z Rozporządzeniem CRR. Ryzyko rezydualne związane jest ze stosowaniem technik redukcji ryzyka kredytowego, kwantyfikowane w postaci miary ryzyka – LGD z okresu dekoniunktury. Kapitał wewnętrzny z tytułu ryzyka koncentracji jest szacowany jako różnica pomiędzy całkowitym zaangażowaniem wobec danej grupy klientów w danym regionie a maksymalnym zaangażowaniem (wewnętrznym limitem ustalonym przez bank) pomniejszona o odpisy aktualizujące;

b.      ryzyko rynkowe obejmujące ryzyko stóp procentowych w księdze bankowej - ryzyko strat na pozycjach w księgach bankowych spowodowane zmianami stóp procentowych. Wymóg kapitałowy kalkulowany jest za pomocą metody opartej na VaR;

c.       ryzyko biznesowe obejmujące ryzyko makroekonomiczne - metodologia wyznaczania wymogu kapitałowego bazuje na wewnętrznych testach warunków skrajnych dla scenariusza łagodnej recesji oraz pożądanego poziomu miar adekwatności kapitałowej;

d.      ryzyko płynności i finansowania - ryzyko polegające na niemożności spełnienia, przy racjonalnej cenie, zobowiązań pieniężnych wynikających z pozycji bilansowych

i pozabilansowych. Bank utrzymuje płynność w taki sposób, aby zobowiązania pieniężne mogły być zawsze realizowane przy pomocy dostępnych środków, wpływów z zapadających transakcji, dostępnych źródeł finansowania i/lub z likwidacji zbywalnych aktywów. Kapitał ekonomiczny odzwierciedla wartość kosztu pozyskania dodatkowego finansowania pozwalającego na przywrócenie odpowiednich poziomów miary LCR w przypadku ich naruszenia;

e.      ryzyko operacyjne, w kontekście oceny dla potrzeb wyliczania kapitału wewnętrznego, obejmujące dla ryzyk/zdarzeń o charakterze operacyjnym, których źródłem jest ryzyko modeli, ryzyko błędów kontroli; ryzyko niedozwolonych działań, ryzyko błędów w przetwarzaniu; ryzyko niewłaściwych praktyk kadrowych i bezpieczeństwa miejsca pracy, ryzyko informacji, ryzyko oszustw wewnętrznych i zewnętrznych, ryzyko zakłócenia ciągłości działalności, ryzyko naruszenia bezpieczeństwa osób i zasobów, ryzyko braku zgodności/compliance oraz ryzyko prawne; zakres zarządzania ryzykiem operacyjnym uwzględnia również możliwość wystąpienia ryzyka prowadzenia działalności (ang. conduct risk), ryzyka utraty reputacji oraz ryzyka koncentracji (w odniesieniu do ryzyka operacyjnego) - wymóg kapitałowy wyznaczany metodą wskaźnika bazowego;

f.        ryzyko modeli - Bank tworzy wymogi kapitałowe poprzez nakładanie narzutów kapitałowych bezpośrednio na wyniki modeli lub jako dodatkowy narzut kapitałowy wewnętrzny na ryzyka, w obszarze, którym model jest wykorzystywany.

Łączny kapitał wewnętrzny stanowi sumę wysokości kapitału wewnętrznego niezbędnego do pokrycia wszystkich istotnych lub trwale istotnych dla Banku rodzajów ryzyka. Szacując łączny kapitał wewnętrzny Bank przyjmuje ostrożne podejście i nie wykorzystuje efektu dywersyfikacji.

Struktura kapitału wewnętrznego

               31.12.2023

Na pokrycie ryzyka kredytowego

50,2%

Na pokrycie ryzyka rynkowego

35,6%

Na pokrycie ryzyka biznesowego

0%

Na pokrycie ryzyka płynności i finansowania

0%

Na pokrycie ryzyka operacyjnego

14,2%

Razem

100,0%

 

Raz w roku przeprowadzany jest przegląd procesu adekwatności kapitału wewnętrznego (ang. ICAAP – internal capital adequacy assessment process), a raport z przeglądu przekazywany jest do Zarządu oraz Rady Nadzorczej Banku. Dodatkowo, Stanowisko Audytu Wewnętrznego okresowo przeprowadza niezależny audyt procesu ICAAP.

 

5.6 Ujawnienia – Filar III

 

Uwzględniając skalę oraz specyfikę działalności Banku, Bank ujawnia w sprawozdaniu finansowym wybrane informacje na temat adekwatności kapitałowej. Informacje dotyczą w szczególności:

o        celów i strategii w zakresie zarządzania ryzykiem,

o        funduszy własnych dla potrzeb adekwatności kapitałowej,

o        wymogów kapitałowych,

o        buforów kapitałowych,

o        dźwigni finansowej,

o        ekspozycji na ryzyko kredytowe i ryzyko rozmycia,

o        stosowanych technik ograniczenia ryzyka kredytowego,

o        ryzyka operacyjnego, zgodnie z wymogami zawartymi w Rekomendacji M,

o        systemu zarządzania ryzykiem płynności oraz pozycji płynności, zgodnie z Rekomendacją P,

o        wymogów, o których mowa w art. 111a Prawo bankowe oraz w Rekomendacji H,

o        polityki w zakresie wynagrodzeń osób, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka Banku.

Informacje dotyczące przyjętej w Banku polityki zarządzania konfliktami interesów, w tym informacje na temat sposobu zarzadzania istotnymi konfliktami oraz konfliktami, które mogłyby powstać z powodu przynależności Banku do grupy lub transakcji zawieranych z innymi podmiotami w grupie zostały opisane w „Polityce przeciwdziałania konfliktom interesów”. Informacje te są podawane do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie na stronie internetowej.

Bank każdorazowo dokonuje oceny adekwatności ujawnianych informacji w kontekście dostarczenia uczestnikom rynku kompleksowego obrazu profilu ryzyka Banku. Jeżeli ocena ta wykaże, że ujawniane informacje o charakterze jakościowym i ilościowym nie dostarczają uczestnikom rynku kompleksowego obrazu profilu ryzyka, Bank podaje do publicznej wiadomości inne niezbędne informacje. Zmiana zakresu lub odstępstwo od ujawniania informacji podlega każdorazowo akceptacji przez Głównego Księgowego Banku.

Bank, działając w Grupie Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A., dostarcza również informacje podmiotowi dominującemu w celu ujęcia ich w danych skonsolidowanych.

Szczegółowe informacje o zakresie ujawnianych informacji, sposobie ich weryfikacji oraz publikacji zawiera dokument: „Polityka ujawniania informacji o charakterze jakościowym i ilościowym dotyczących adekwatności kapitałowej oraz innych informacji podlegających ogłaszaniu w ING Banku Hipotecznym S.A.”.

 

5.7 Instrumenty finansowe

 

W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku Bank lokował swoje przejściowe nadwyżki środków na rachunkach lokat krótkoterminowych w ING Banku Śląskim S.A. Szczegóły w tym zakresie zostały zaprezentowane w Sprawozdaniu Finansowym ING Banku Hipotecznego S.A. w nocie 6.8. W okresie sprawozdawczym Bank zawierał również transakcje na papierach wartościowych. Szczegóły w tym zakresie zostały zaprezentowane w Sprawozdaniu Finansowym ING Banku Hipotecznego S.A. w nocie 6.9. W 2023 roku Bank nie stosował rachunkowości zabezpieczeń.

Działalność związana z nabywaniem wierzytelności kredytowych od ING Banku Śląskiego S.A. docelowo będzie finansowana poprzez emisję listów zastawnych. Bank przestrzegał norm zdefiniowanych w Ustawie o listach zastawnych i bankach hipotecznych dotyczących dozwolonego poziomu zobowiązań wynikających z zaciągania kredytów i pożyczek (w tym zobowiązań z tytułu nabytych wierzytelności) oraz wyemitowanych obligacji w relacji do funduszy własnych Banku. W 2023 roku Bank nie emitował listów zastawnych, natomiast w celu dalszej dywersyfikacji dotychczasowych źródeł finansowania dokonał kolejnych emisji krótkoterminowych serii obligacji w ramach ustanowionego programu emisji obligacji własnych.

W ocenie Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2023 roku nie wystąpiły przesłanki mogące świadczyć o ryzyku nieterminowej spłaty zobowiązań zaciągniętych przez Bank.

 

6.    Kierunki rozwoju oraz działalność ING Banku Hipotecznego S.A.

 

6.1 Kierunki rozwoju

 

Celem strategicznym Banku Hipotecznego S.A. jest pozyskanie, a następnie zwiększenie udziału długoterminowego finansowania w bilansie Banku poprzez emisję listów zastawnych.

Osiągnięcie założonego celu umożliwi:

o        wzmocnienie stabilności finansowania w Grupie Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A.,

o        dywersyfikację źródeł finansowania w zakresie finansowania obecnego portfela detalicznych kredytów hipotecznych,

o        dopasowanie terminowej struktury aktywów oraz pasywów w bilansie Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A.,

o        obniżenie kosztów finansowania prowadzonej akcji kredytowej w części portfela kredytowego finansowanego innymi długoterminowymi instrumentami.

 

6.2 Nabywanie wierzytelności zabezpieczonych hipoteką oraz struktura

portfela kredytowego

 

Nabywanie portfeli wierzytelności z tytułu umów o kredyty mieszkaniowe zabezpieczone hipoteką w celu emisji hipotecznych listów zastawnych jest głównym elementem prowadzenia działalności biznesowej ING Banku Hipotecznego S.A. Bank nabywa wierzytelności wyłącznie od ING Banku Śląskiego S.A. Odbywa się to na podstawie zawartej w 2019 roku Ramowej umowy przeniesienia wierzytelności w celu emisji listów zastawnych. W dniu 23 listopada 2023 r. podpisano aneks do Umowy i obecnie obejmuje ona przeniesienie wierzytelności o łącznej wartości nominalnej 12 000 000 tys. PLN (przed zawarciem aneksu przedmiot umowy stanowiło nabycie wierzytelności o wartości nominalnej 6 000 000 tys. PLN).

 

W 2023 roku Bank nabył od ING Banku Śląskiego S.A. dwa portfele wierzytelności z tytułu kredytów mieszkaniowych zabezpieczonych hipotecznie w ramach Umowy Przeniesienia Wierzytelności w celu emisji listów zastawnych nr 13 i 14 za łączną kwotę 1 255 253,7 tys. PLN. W procesie nabywania wierzytelności ING Bank Hipoteczny S.A. stosuje kryteria wynikające z Ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych, a także ustala dodatkowe warunki, które muszą spełniać nabywane wierzytelności. Główne z tych kryteriów zostały przedstawione w poniższej tabeli:

 

Kryterium

Wartość

Kwota nabywanej wierzytelności / Bankowo Hipoteczna Wartość Nieruchomości

Max. 100%

Zabezpieczenie kredytu

Ustanowiona hipoteka na pierwszym miejscu

Waluta kredytu

PLN

Przeznaczenie kredytu

Cele mieszkaniowe

Tytuł prawny do nieruchomości

Własność lub użytkowanie wieczyste

Opóźnienia w spłacie lub przesłanki utraty wartości

Brak

 

Struktura portfela kredytowego według LtV (Loan to Value) – 31.12.2023 rok:

 

LTV wg BHWN

Struktura %

(0-50>

37,1%

(50-60>

18,6%

(60-70>

17,9%

(70-75>

7,5%

(75-80>

6,0%

(80-100>

12,9%

Suma

100,0%

 

LTV wg wyceny rynkowej

Struktura %

(0-50>

46,3%

(50-60>

24,2%

(60-70>

22,6%

(70-75>

6,9%

(75-80>

0,0%

(80-100>

 0,0%

Suma

100,0%

 

Średnie LtV BHWN ważone kapitałem wynosiło 56,7%, zaś średnie LtV rynkowe 49,49%.

Według stanu na 31 grudnia 2023 roku, wartość bilansowa portfela wierzytelności z tytułu umów kredytów zabezpieczonych hipoteką wynosiła 3 660,1 mln zł. Wierzytelności z tytułu nabytych umów kredytów oparte są w zdecydowanej większości o zmienną stopę procentową WIBOR 6M. Od 30 czerwca 2021 roku, zgodnie z wymaganiami Rekomendacji S KNF, Bank umożliwia kredytobiorcom zmianę formuły oprocentowania ze stopy zmiennej na okresowo stałą. Na 31 grudnia 2023 roku wartość portfela opartego o okresowo stałą stopę procentową wynosiła 57,3 mln zł., co stanowi 1,6% całego portfela.

W 2022 r. wprowadzono nową formę wsparcia kredytobiorców zgodnie z Ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom wprowadzono tzw. „wakacje kredytowe”. Taką formułą wsparcia zostali objęci kredytobiorcy posiadający kredyt na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych zaciągnięty w zł. Pomoc opierała się o zawieszenie płatności rat – łącznie 8 rat (2 raty w 2 i 3 kwartale 2022 r. i po 1 racie w każdym kwartale 2023 r.). Do końca 2023 roku zawieszeniem co najmniej jednej raty objętych było 14 562 aktywnych kredytów z łączną kwotą kapitału w wys. 2 847 mln zł.

 

Bank na bieżąco monitorował liczbę i wolumen kredytów objętych zawieszeniem spłaty kredytów oraz ich wpływ na zapewnienie zgodnego z przepisami zabezpieczenia emisji listów zastawnych. Mając na uwadze wysokie nadzabezpieczenie emisji listów zastawnych (na 31 grudnia 2023 roku do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych wpisane zostały wierzytelności o wartości 2 391,7 mln zł), sytuacja Banku jest bezpieczna, co pozwala na bieżąco regulować zobowiązania wobec inwestorów.

 

6.3 Listy zastawne

 

Według stanu na 31 grudnia 2023 rok, nominalna wartość wyemitowanych przez Bank i pozostających w obrocie listów zastawnych nie zmieniła się w stosunku do stanu na koniec 2022 roku i wynosiła 400 mln zł. W 2023 roku, w związku z niekorzystnym otoczeniem rynkowym Bank nie przeprowadził emisji listów zastawnych.

Hipoteczne listy zastawne Banku są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Luksemburgu oraz na rynku równoległym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.

Rating dla wyemitowanych przez Bank listów zastawnych w zł pozostaje na najwyższym możliwym do osiągniecia przez emitenta z Polski poziomie „Aa1” (wg oceny agencji ratingowej Moody’s), co potwierdza wysoką jakość portfela kredytów hipotecznych stanowiących zabezpieczenie dla wyemitowanych listów zastawnych.

 

6.4 Rating Banku i listów zastawnych

 

Aktualna ocena ratingowa ING Banku Hipotecznego S.A. oraz jego listów zastawnych przedstawia się następująco:

Moody's Investors Service

 

Rating listów zastawnych

Aa1

Długoterminowy rating emitenta (LT Issuer Ratings)

A3

Krótkoterminowy rating emitenta (ST Issuer Ratings)

P-2

Długookresowy rating ryzyka kontrahenta (LT Counterparty Risk)

A1

Krótkookresowy rating ryzyka kontrahenta (ST Counterparty Risk)

P-1

Perspektywa ratingu (Outlook)

Stabilna

Długoterminowa/krótkoterminowa ocena ryzyka kontrahenta (CR Assesment)

A1 (cr) / P-1 (cr)

 

 Agencja Moody’s w swoim ostatnim komunikacie podkreśliła, że rating Banku odzwierciedla:

 

o        100% własność ING Banku Śląskiego S.A. i jego stabilną perspektywę rozwoju,

o        istotne strategiczne znaczenie Banku oraz jego operacyjną integrację w ramach struktur Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A.,

o        zobowiązanie ze strony ING Bank Śląskiego S.A. do wsparcia pozycji kapitałowej i płynnościowej ING Banku Hipotecznego S.A. w celu spełnienia wymagań regulacyjnych.

 

7.    Wewnętrzne uwarunkowania działalności

 

7.1 Kompetencje pracowników

 

Poziom zatrudnienia w Banku został dopasowany do skali prowadzonej działalności. Bank zapewnia stałe podnoszenie kwalifikacji wszystkich pracowników.

 

7.2 Współpraca z ING Bankiem Śląskim S.A.

 

Formuła działalności ING Banku Hipotecznego opiera się na strategicznej współpracy z ING Bankiem Śląskim i wykorzystaniu efektu synergii pomiędzy  Bankiem a jego głównym partnerem outsourcingowym, w szczególności poprzez:

o        outsourcing dozwolonych prawem czynności do ING Banku Śląskiego S.A. w zakresie w jakim jest to uzasadnione z punktu widzenia efektywnej działalności Banku, w oparciu o istniejące rozwiązania wypracowane w ramach Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A.,

o        współdzielenie infrastruktury informatycznej i systemów IT wykorzystywanych przez Grupę Kapitałową ING Banku Śląskiego S.A.,

o        ukształtowanie struktury organizacyjnej ING Banku Hipotecznego w sposób zapewniający możliwość efektywnego kontrolowania usług powierzonych do ING Banku Śląskiego S.A. oraz realizację czynności wymaganych przepisami prawa do wykonywania po stronie Banku w tym m.in. czynności związanych z podejmowaniem decyzji czy procesami zarządzania ryzykiem,

o        odwzorowanie bieżących procesów obsługi kredytów istniejących w ING Banku Śląskim S.A. przy uwzględnieniu niezbędnych modyfikacji, w tym modyfikacji wynikających z porządku prawnego.

Tym samym podstawową kwestią warunkującą zasady współpracy pomiędzy obydwoma podmiotami jest umowa outsourcingowa, w której kluczowymi elementami są:

o        zagwarantowanie pozostawienia czynności wymaganych przepisami prawa do wykonywania po stronie ING Banku Hipotecznego S.A. w tym m.in. czynności decyzyjnych czy procesów zarządzania ryzykiem, a w przypadku procesów zautomatyzowanych lub częściowo zautomatyzowanych oparcie tych procesów na warunkach określonych przez Bank,

o        powierzenie ING Bankowi Śląskiemu S.A.: (i) pośrednictwa w zakresie niektórych czynności bankowych oferowanych przez Bank, w szczególności przy administrowaniu i obsłudze posprzedażowej wierzytelności z tytułu kredytów zabezpieczonych hipoteką nabytych przez Bank; oraz (ii) czynności faktycznych związanych z działalnością bankową Banku,

o        zapewnienie, aby ewentualne dalsze powierzenie czynności przez ING Bank Śląski S.A. podmiotom trzecim spełniało wymogi art. 6a ust. 7 ustawy Prawo bankowe, a w przyszłości także art. 6a ust 7a tej ustawy.

o        przygotowanie i aktualizowanie, zarówno po stronie ING Banku Śląskiego S.A., jak i Banku, planów działania zapewniających ciągłe i niezakłócone prowadzenie działalności w zakresie objętym umową outsourcingową,

o        zapewnienie Bankowi narzędzi skutecznego monitorowania i kontrolowania wykonywania umowy przez ING Bank Śląski S.A.

29 września 2023 roku weszła w życie Ustawa z dnia 16 sierpnia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku zmieniająca regulacje ustawy Prawo Bankowe w zakresie outsourcingu. W związku z powyższym zliberalizowane zostały zasady outsourcingu obowiązujące banki hipoteczne, poprzez dopuszczenie w relacji bank hipoteczny – bank dominujący podsiadający 100 procent akcji banku hipotecznego, możliwości powierzenia czynności zarządzania bankiem, co dotychczas było zakazane. Jednocześnie dopuszczono możliwość tworzenia wielopodmiotowego łańcucha podwykonawców i dalszych podwykonawców outsourcowanych czynności. 

W związku z możliwością zmiany modelu współpracy z bankiem matką posiadającym 100% akcji banku hipotecznego, oraz dopuszczeniem kolejnych podmiotów do podwykonawstwa zlecanych czynności , Bank bierze pod uwagę poddanie analizie modelu współpracy z ING Bankiem Śląskim i aktualizację zapisów Umowy łączącej Banki w powyższym kierunku.

Z perspektywy klienta, którego kredyt hipoteczny zostanie przekazany w ramach przelewów wierzytelności do ING Banku Hipotecznego S.A., zarówno proces obsługi kredytu, jak i poziom kosztów kredytowych i około-kredytowych pozostają bez zmian.

Zasady i zakres współpracy pomiędzy ING Bankiem Hipotecznym S.A. a ING Bankiem Śląskim S.A. zostały szczegółowo określone w zawartej pomiędzy podmiotami Umowie o współpracy.

 

7.3 System kontroli wewnętrznej

 

Jednym z elementów zarządzania Bankiem jest system kontroli wewnętrznej (SKW), którego podstawy, zasady i cele wynikają w szczególności z ustawy Prawo Bankowe oraz Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach.

 

I. Cele systemu kontroli wewnętrznej

 

Celem systemu kontroli wewnętrznej jest zapewnienie:

1)      skuteczności i efektywności działania Banku;

2)      wiarygodności sprawozdawczości finansowej;

3)      przestrzegania zasad zarządzania ryzykiem Banku;

4)      zgodności działania Banku z przepisami prawa, wymogami nadzorczymi, regulacjami wewnętrznymi i standardami rynkowymi.

 

W ramach realizacji celów ogólnych system kontroli wewnętrznej zapewnia również:

1)      badanie zgodności działalności Banku i czynności wykonywanych w ramach tej działalności przez osoby powiązane, z regulacjami rynków, na których działa Bank, regulacjami Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych S.A., izb rozliczeniowych i rozrachunkowych, o których mowa w art. 68a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz giełdowych izb rozrachunkowych, o których stanowi art. 2 pkt 4 ustawy o giełdach towarowych, których uczestnikiem jest Bank,

2)      dobrze zorganizowane i bezpieczne prowadzenie działalności,

3)      funkcjonowanie odpowiednich procedur administracyjnych i księgowych,

4)      skuteczność aktów wewnętrznych dotyczących przepływu informacji poufnych i informacji stanowiących tajemnicę zawodową oraz zabezpieczenia dostępu do nich,

5)      wiarygodność sprawozdań niefinansowych,

6)      skuteczność aktów wewnętrznych dotyczących rozpatrywania reklamacji i wniosków klientów oraz prowadzenia rejestru reklamacji,

7)      skuteczność aktów wewnętrznych dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu,

8)      prowadzenie przez Bank inwestycji zgodnie z wymogami i standardami oraz w sposób adekwatny do skali ryzyka tych inwestycji.

 

II. Role organów Banku

1. Rada Nadzorcza

Rada Nadzorcza w ramach swoich funkcji określonych m.in. w Statucie Banku oraz w Regulaminie Rady Nadzorczej ING Banku Hipotecznego S.A. związanych z monitorowaniem i nadzorem nad systemem kontroli wewnętrznej po uprzednim zarekomendowaniu przez Komitet Audytu i Ryzyka:

1)      zatwierdza Politykę – System kontroli wewnętrznej ING Banku Hipotecznego S.A.,

2)      zatwierdza kryteria oceny adekwatności i skuteczności systemu kontroli wewnętrznej, zaproponowane przez Zarząd,

3)      sprawuje nadzór nad wprowadzeniem i zapewnianiem funkcjonowania adekwatnego i skutecznego systemu kontroli wewnętrznej,

4)      monitoruje skuteczność systemu kontroli wewnętrznej w oparciu o informacje otrzymywane od Zarządu, Komitetu Audytu i Ryzyka oraz Komórki ds. Zgodności i Stanowiska Audytu Wewnętrznego,

5)      dokonuje corocznej oceny adekwatności i skuteczności systemu kontroli wewnętrznej, w tym adekwatności i skuteczności funkcji kontroli realizowanej w pierwszej i drugiej linii obrony, Komórki ds. Zgodności oraz Stanowiska Audytu Wewnętrznego, a także spełniania przez Zarząd Banku obowiązków, o których mowa w części B Rekomendacji H,

6)      zatwierdza zasady kategoryzacji nieprawidłowości wykrytych przez system kontroli wewnętrznej, obejmujących co najmniej nieprawidłowości wysokie i krytyczne,

7)      w ramach zapewniania przez system kontroli wewnętrznej przestrzegania przepisów prawa, regulacji wewnętrznych oraz standardów rynkowych Rada Nadzorcza:

o        nadzoruje wykonywanie obowiązków przez Zarząd dotyczących zarządzania ryzykiem braku zgodności,

o        zatwierdza Politykę zgodności ING Banku Hipotecznego S.A.,

o        co najmniej raz w roku ocenia stopień efektywności zarządzania ryzykiem braku zgodności przez Bank.

2. Komitet Audytu i Ryzyka

Pełni funkcje konsultacyjno-doradcze dla Rady Nadzorczej Banku w zakresie zadań związanych z systemem kontroli wewnętrznej. W skład Komitetu wchodzi dwóch Członków niezależnych, w tym Biegły Rewident posiadający wiedzę i umiejętności z zakresu rachunkowości i badania sprawozdań finansowych.

3. Zarząd Banku

Zarząd Banku w ramach procesu zarządzania Bankiem:

1)      projektuje, wprowadza oraz zapewnia funkcjonowanie adekwatnego i skutecznego systemu kontroli wewnętrznej,

2)      podejmuje działania mające na celu zapewnienie ciągłości działania systemu kontroli wewnętrznej,

3)      ustanawia kryteria oceny adekwatności i skuteczności systemu kontroli wewnętrznej,

4)      określa rodzaje działań podejmowanych w celu usunięcia nieprawidłowości wykrytych przez system kontroli wewnętrznej, w tym środki naprawcze i dyscyplinujące,

5)      akceptuje zasady kategoryzacji nieprawidłowości wykrytych przez system kontroli wewnętrznej obejmujących, co najmniej nieprawidłowości wysokie i krytyczne,

6)      zatwierdza kryteria wyboru procesów istotnych oraz ich listę wraz z ich powiązaniem z celami ogólnymi i szczegółowymi,

7)      zapewnia regularny przegląd wszystkich funkcjonujących procesów w Banku pod kątem ich istotności,

8)      akceptuje Politykę - system kontroli wewnętrznej w ING Banku Hipotecznym S.A., zapewnia jej okresowy przegląd i aktualizację, a także przedstawia wyniki tego przeglądu Komitetowi Audytu i Ryzyka oraz Radzie Nadzorczej,

9)      zapewnia dostęp pracowników Komórki ds. Zgodności, Stanowiska Audytu Wewnętrznego, Stanowiska Ryzyka Operacyjnego oraz pozostałych jednostek koordynujących realizację celów ogólnych do niezbędnych dokumentów źródłowych, w tym zawierających informacje prawnie chronione, w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych,

10) ustanawia zasady projektowania, zatwierdzania i wdrażania mechanizmów kontrolnych we wszystkich procesach funkcjonujących w Banku oraz określa rolę jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za opracowanie projektu mechanizmu kontrolnego, jego zatwierdzenie i wdrożenie,

11) odpowiada za zapewnienie adekwatności i skuteczności mechanizmów kontrolnych w procesach funkcjonujących w Banku,

12) w ramach zapewniania przez system kontroli wewnętrznej przestrzegania przepisów prawa, regulacji wewnętrznych oraz standardów rynkowych odpowiada za opracowanie polityki zgodności, zapewnienie jej przestrzegania i składanie Komitetowi Audytu i Ryzyka oraz Radzie Nadzorczej raportów w sprawie zarządzania ryzykiem braku zgodności,

13) ustanawia odpowiedni zakres i kryteria niezależnego monitorowania przestrzegania mechanizmów kontrolnych obejmującego weryfikację bieżącą i testowanie,

14) zapewnia funkcjonowanie matrycy funkcji kontroli wraz z przypisaniem zadań związanych z zapewnieniem jej funkcjonowania,

15) ustanawia zasady raportowania, co najmniej o skuteczności kluczowych mechanizmów kontrolnych oraz wynikach testowania pionowego,

 

Udziela informacji tj.:

 

16) informuje Radę Nadzorczą, nie rzadziej niż raz w roku, o sposobie wypełnienia zadań z zakresu systemu kontroli wewnętrznej ze szczególnym uwzględnieniem:

a)      adekwatności i skuteczności systemu kontroli wewnętrznej w zapewnianiu osiągania każdego z celów systemu kontroli wewnętrznej,

b)      skali i charakterze nieprawidłowości znaczących i krytycznych oraz najważniejszych działaniach zmierzających do usunięcia tych nieprawidłowości, w tym o podjętych środkach naprawczych i dyscyplinujących,

c)      zapewniania niezależności Komórki ds. Zgodności i Stanowiska Audytu Wewnętrznego,

d)      zapewniania odpowiednich zasobów kadrowych niezbędnych do skutecznego wykonywania zadań oraz koniecznych środków finansowych do systematycznego podnoszenia kwalifikacji, zdobywania doświadczenia i umiejętności przez pracowników Komórki ds. zgodności i Stanowiska Audytu Wewnętrznego.

 

III. Schemat trzech linii obrony w ramach struktury organizacyjnej Banku

System kontroli wewnętrznej obejmuje cały obszar struktury organizacyjnej Banku i funkcjonuje w podziale na trzy linie obrony.

 

Pierwsza linia Obrony

 

Druga linia Obrony

 

Trzecia linia Obrony

 

Jednostki biznesowe oraz organizacyjne Banku wspierające operacyjnie i technologicznie Biznes

 

1) Stanowisko Ryzyka Operacyjnego

2) Stanowisko Ryzyka Kredytowego

3) Stanowisko Ryzyka Rynkowego

4) Stanowisko Walidacji Modeli

5) Zespół Wycen i Decyzji Kredytowych

6) Komórka ds. Zgodności

7) Inspektor Ochrony Danych

 

Stanowisko Audytu Wewnętrznego

 

1. Pierwsza linia obrony

Jest częścią funkcji kontroli.

Odpowiada za:

o        opracowanie, wdrożenie i wykonywanie mechanizmów kontrolnych mających za zadanie zapewnienie osiągania celów ogólnych i szczegółowych systemu kontroli wewnętrznej.

o        przestrzeganie zasad wynikających z zatwierdzonych polityk, regulaminów, instrukcji i procedur,

o        analizę, kontrolę oraz zarządzanie ryzykami w procesach, w tym również w odniesieniu do działań zleconych na zewnątrz (outsourcing),

o        niezależny monitoring przestrzegania mechanizmów kontrolnych w postaci weryfikacji bieżącej i/lub testowania poziomego,

o        zapewnienie podjęcia działań wynikających z rekomendacji audytorskich i poza-audytorskich.

 

Zadania pierwszej linii obrony realizuje wyższe rangą kierownictwo, jak i jednostki organizacyjne przez nie nadzorowane, realizujące cele biznesowe oraz bezpośrednio je wspierające. Pierwszą linię obrony stanowią jednostki organizacyjne Banku niewskazane w drugiej i trzeciej linii obrony.

W ramach realizowanych przez siebie zadań testowania (w obszarze pierwszej linii obrony), jednostki te mają prawo dostępu do informacji objętych przedmiotem testowania.

2. Druga linia obrony

Realizuje zadania wynikające z funkcji kontroli drugiej linii obrony oraz wspiera pierwszą linię obrony w osiąganiu celów systemu kontroli wewnętrznej.

Odpowiada za:

o        wydawanie regulacji (w tym analiza zgodności z regulacjami zewnętrznymi) oraz zapewnienie metod i narzędzi w ramach systemu kontroli wewnętrznej,

o        zatwierdzanie decyzji pierwszej linii obrony dotyczących wdrażania, modyfikacji lub usuwania mechanizmów kontrolnych,

o        weryfikowanie stosowania przez pierwszą linię obrony regulacji z zakresu systemu kontroli wewnętrznej,

o        monitorowanie poziome przestrzegania mechanizmów kontrolnych w ramach drugiej linii obrony,

o        monitorowanie pionowe pierwszej linii obrony w zakresie przestrzegania mechanizmów kontrolnych.

Jednostki drugiej linii obrony w ramach działań kontrolnych dokonują własnej niezależnej oceny efektywności funkcjonowania pierwszej linii obrony poprzez: testy, przeglądy i inne formy kontroli. W związku z tym mają dostęp do wszelkich niezbędnych danych, informacji oraz dokumentów źródłowych, w tym zawierających informacje poufne, jeśli wynika to z pełnionych przez nie funkcji i zakresu przypisanych im zadań.

 

Jednostki drugiej linii obrony mają uprawnienia do eskalacji problemów na wyższy szczebel zarządzania (do Zarządu Banku i Rady Nadzorczej), przedstawiając swoje opinie do decyzji biznesowych obarczonych nieakceptowalnym ryzykiem.

Jednostki podlegające Wiceprezesowi ds. Ryzyka oraz Komórka ds. Zgodności, w monitorowanych przez siebie obszarach i w sposób nie naruszający – wynikającej z przepisów prawa - niezależności określonych jednostek w Banku (np. Stanowiska Audytu Wewnętrznego), są upoważnione do rekomendowania działań naprawczych odnośnie mechanizmów kontroli oraz mechanizmów kontroli ryzyka wszystkim jednostkom Banku.

3. Trzecia linia obrony

Stanowisko Audytu Wewnętrznego (SAW) pełni rolę trzeciej linii obrony i dostarcza kierownictwu niezależnego, obiektywnego zapewnienia co do adekwatności i skuteczności systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej w pierwszej i drugiej linii obrony.

Role, uprawnienia, zakres i charakter pracy, zakres odpowiedzialności Stanowiska Audytu Wewnętrznego oraz zasady współpracy jednostek organizacyjnych Banku z SAW są uregulowane w Polityce – Karta Audytu Wewnętrznego ING Banku Hipotecznego S.A. (Karta Audytu).

IV. Funkcja kontroli

Funkcja kontroli stanowi element systemu kontroli wewnętrznej, na który składają się wszystkie mechanizmy kontrolne zaimplementowane w procesach funkcjonujących w Banku, niezależne monitorowanie ich przestrzegania oraz raportowanie w ramach funkcji kontroli. Obejmuje stanowiska, grupy ludzi lub jednostki organizacyjne odpowiedzialne za realizację zadań przypisanych tej funkcji.

W ramach funkcji kontroli wyodrębniono procesy istotne dla Banku, w których wskazane zostały kluczowe mechanizmy funkcji kontroli.

V. Zasady oceny skuteczności i adekwatności systemu kontroli wewnętrznej

Stanowisko Audytu Wewnętrznego przeprowadza roczną ocenę adekwatności i skuteczności systemu kontroli wewnętrznej oraz systemu zarządzania ryzykiem w ramach pierwszej  drugiej linii na podstawie:

o        wyników / opinii audytów ze zrealizowanego rocznego planu audytu. Do przygotowania rocznego planu audytu SAW wykorzystuje m.in. informacje o systemie kontroli wewnętrznej, które są zawarte w matrycy funkcji kontroli;

o        wyników / opinii z badania przeprowadzonego przez audytora zewnętrznego wraz z uwzględnieniem zaleceń regulatora otwartych na dzień wydawania oceny systemu kontroli wewnętrznej;

o        wyników procesu Badania i Oceny Nadzorczej (BION), przeprowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego,

o        zidentyfikowanych ryzyk krytycznych i wysokich w trakcie roku ze szczególnym uwzględnieniem otwartych ryzyk na dzień oceny systemu kontroli wewnętrznej;

o        terminowości i postępu w realizacji działań ograniczających zidentyfikowane ryzyka

o        limitów ryzyka oraz wynikających z ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych, prezentowanych na posiedzeniach organów Banku.

 

Ostatecznej oceny systemu kontroli wewnętrznej dokonuje Rada Nadzorcza, z uwzględnieniem rekomendacji Komitetu Audytu i Ryzyka, która w szczególności uwzględnia:

o        ocenę Stanowiska Audytu Wewnętrznego,

o        informację Zarządu o sposobie wykonywania zadań z zakresu systemu kontroli wewnętrznej,

o        okresowe raporty Komórki ds. Zgodności,

o        istotne, z punktu widzenia adekwatności i skuteczności systemu kontroli wewnętrznej, informacje uzyskane od podmiotu dominującego,

o        ustalenia dokonane przez biegłego rewidenta lub audytora zewnętrznego,

o        ustalenia wynikające z czynności nadzorczych wykonywanych przez uprawnione do tego instytucje (np. KNF, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów),

o        istotne z punktu widzenia adekwatności i skuteczności systemu kontroli wewnętrznej, oceny i opinie dokonywane przez podmioty zewnętrzne, jeżeli były wydawane.

W dniu 13 marca 2024 roku Rada Nadzorcza dokonała oceny systemu kontroli wewnętrznej ING Banku Hipotecznego S.A. za 2023 rok, biorąc pod uwagę powyższe czynniki i oceniając, iż system kontroli wewnętrznej w ING Banku Hipotecznym S.A. był skuteczny i adekwatny do modelu biznesowego oraz skali działalności Banku.

 

7.4 Zarządzanie ryzykiem

 

Zarządzanie ryzykiem w ING Banku Hipotecznym S.A. ma na celu zapewnienie skutecznej kontroli ryzyka i jego utrzymania w warunkach zmieniającego się otoczenia makroekonomicznego i prawnego w ramach zaakceptowanego przez Bank apetytu na ryzyko, z uwzględnieniem założonego poziomu działalności biznesowej. Zakładany poziom ryzyka stanowi ważny składnik procesu planistycznego.

Zarządzanie ryzykiem w ING Banku Hipotecznym S.A. opiera się w szczególności na następujących zasadach:

o        proces zarządzania ryzykiem, w tym proces kredytowy, jest określony i regulowany przez strategie, polityki i procedury przyjęte odpowiednio przez Zarząd i/lub Radę Nadzorczą ING Banku Hipotecznego S.A.,

o        Bank zarządza wszystkimi zidentyfikowanymi rodzajami ryzyka bankowego i przeprowadza proces ICAAP (Internal Capital Adequacy Assessment Process) przy czym:

o        proces zarządzania ryzykiem jest odpowiedni do skali działalności oraz do istotności, skali i złożoności danego ryzyka oraz na bieżąco dostosowywany do nowych czynników i źródeł ryzyka,

o        metody zarządzania ryzykiem, modele i ich systemy pomiaru ryzyka oraz ich założenia są dostosowane do skali i złożoności ryzyka oraz okresowo weryfikowane i walidowane,

o        struktura organizacyjna zarządzania ryzykiem zapewnia niezależność obszaru ryzyka, w tym niezależność wyceny nieruchomości i podejmowania decyzji kredytowych od działalności biznesowej,

o        proces zarządzania ryzykiem jest zintegrowany z procesami planistycznymi i controllingowymi oraz wspiera realizację strategii Banku, przy zachowaniu zgodności ze strategią zarządzania ryzykiem, w szczególności w zakresie apetytu na ryzyko,

o        proces zarządzania ryzykiem jest spójny z zasadami zarządzania ryzykiem Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A., dostosowanymi do specyfiki działania ING Banku Hipotecznego S.A. oraz zatwierdzonymi przez właściwe organy ING Banku Hipotecznego S.A.,

o        raportowanie źródeł i czynników ryzyka a także pomiaru poziomu ryzyka i jego kosztów umożliwia podjęcie odpowiednich działań profilaktycznych i naprawczych.

Proces zarzadzania ryzykiem jest nadzorowany przez Radę Nadzorczą Banku, która regularnie otrzymuje informacje o profilu ryzyka w ING Banku Hipotecznym S.A. oraz najważniejszych działaniach podejmowanych w zakresie zarządzania ryzykiem.

Zarząd Banku odpowiada za zarządzanie ryzykiem, w tym za nadzorowanie i monitorowanie działań podejmowanych przez Bank w tym zakresie. Zarząd Banku podejmuje najważniejsze decyzje mające wpływ na poziom ryzyka Banku oraz uchwala przepisy wewnętrzne dotyczące zarządzania ryzykiem.

Zarządzanie ryzykiem jest realizowane w trzech, wzajemnie niezależnych liniach obrony.

Cele, zasady i organizacja zarządzania ryzykiem, a także szczegółowy sposób zarządzania poszczególnymi kategoriami ryzyka opisane zostały w sprawozdaniu finansowym ING Banku Hipotecznego S.A.

 

7.5 Wycena zabezpieczeń kredytów hipotecznych

 

ING Bank Hipoteczny S.A. realizuje wyznaczone zadania w zakresie zabezpieczeń kredytowych w oparciu o następujące zewnętrzne i wewnętrzne akty prawne:

o        Ustawę o listach zastawnych i bankach hipotecznych,

o        Ustawę o księgach wieczystych i hipotece,

o        Ustawę Prawo bankowe,

o        Zalecenia i rekomendacje Komisji Nadzoru Finansowego, w tym w szczególności rekomendacje F, S i J,

o        Zapisy wewnętrznych regulacji bankowych w szczególności Regulamin ustalania Bankowo Hipotecznej Wartości Nieruchomości (dalej: BHWN).

 

Bank posiada i stosuje Regulamin ustalania BHWN, zatwierdzony 4 stycznia 2019 roku przez Komisję Nadzoru Finansowego. Regulamin zawiera wytyczne wskazane w Rekomendacji F, dotyczące podstawowych kryteriów stosowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego przy zatwierdzaniu regulaminów ustalania BHWN wydawanych przez banki hipoteczne.

BHWN to ustalona na podstawie ekspertyzy zgodnie przepisami ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych wartość, która w ocenie Banku odzwierciedla poziom ryzyka związanego z nieruchomością jako przedmiotem zabezpieczenia spłaty nabytych przez Bank kredytów.

Ustalenie BHWN na podstawie ekspertyzy służy jako podstawa do podjęcia decyzji, czy wierzytelność może być nabyta przez Bank. BHWN ustalana jest w sposób ostrożny z uwzględnieniem parametrów mających długookresowy charakter.

ING Bank Hipoteczny S.A. ustala BHWN w oparciu o ekspertyzę BHWN. Ekspertyza BHWN wykonywana jest z zachowaniem należytej staranności i ostrożności. Uwzględnia ona jedynie te parametry nieruchomości, które będą miały trwały charakter i przy założeniu racjonalnej eksploatacji będą możliwe do uzyskania przez każdego posiadacza nieruchomości. Uwzględnia możliwie wszystkie rodzaje ryzyka, które w wyniku posiadanych doświadczeń i analiz może mieć negatywny wpływ na BHWN. W ekspertyzie, sporządzonej na określoną datę, udokumentowane są założenia i parametry przyjęte do analizy, proces ustalania BHWN i wynikająca z niego propozycja BHWN.

Ekspertyza uwzględnia analizy i prognozy dotyczące parametrów specyficznych dla danej nieruchomości, które mają istotny wpływ na ocenę ryzyka kredytowego związanego z przyjęciem nieruchomości jako zabezpieczenia, a także czynniki o charakterze ogólnym w tym: cykle koniunkturalne, zmiany wartości nabywczej pieniądza, demografię, stopę bezrobocia, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego.

Proces ustalania BHWN realizowany jest w Banku przez dedykowany zespół w Obszarze Zarządzania Ryzykiem, który jest niezależny od funkcji biznesowych Banku.

W przypadku nabywania wierzytelności proces ustalania BHWN składa się z czterech etapów:

 

Weryfikacja stanu prawnego nieruchomości

ING Bank Śląski S.A. w ramach Umowy outsourcingowej

Przeprowadzenie inspekcji z zewnętrznymi oględzinami nieruchomości oraz z badaniem lokalnego rynku

Rzeczoznawca Majątkowy, który posiada odpowiednie doświadczenie oraz umiejętność szacowania ryzyka bankowego w zakresie zabezpieczania kredytów mieszkaniowych

Sporządzenie ekspertyzy BHWN

Dedykowana komórka organizacyjna Banku Zespół Wycen i Decyzji Kredytowych

Sprawdzenie ekspertyzy BHWN I ustalenie BHWN

Dedykowana komórka organizacyjna Banku Zespół Wycen i Decyzji Kredytowych

Procesy sporządzania ekspertyzy BHWN oraz ustalania BHWN opisane powyżej realizowane są przez dwie różne osoby.

Bank dostosował proces monitoringu BHWN do wymogów 648/2012 CRR (częstotliwość roczna). Powyższa zmiana wpłynęła na możliwość preferencyjnego traktowania wyemitowanych przez Bank listów zastawnych (zgodnie z art. 129 CRR).

 

7.6 Rejestr zabezpieczenia hipotecznych listów zastawnych

 

ING Bank Hipoteczny S.A. prowadzi i przechowuje rejestr zabezpieczenia hipotecznych listów zastawnych (dalej: Rejestr). Rejestr jest prowadzony zgodnie z wymogami określonymi w poniższych dokumentach:

o        Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o listach zastawnych i bankach hipotecznych (Dz.U. 2023 poz. 110),

o        Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2022 r. w sprawie przeprowadzania rachunku zabezpieczenia listów zastawnych oraz testu równowagi pokrycia i testu płynności (Dz.U. 2022 poz. 1412),

o        Rekomendacja K Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 9 lutego 2016 roku, dotycząca zasad prowadzenia przez banki hipoteczne rejestru zabezpieczenia listów zastawnych.

Do Rejestru Bank wpisuje nabyte wierzytelności z tytułu umów kredytów mieszkaniowych zabezpieczonych hipoteką oraz prawa i środki mogące stanowić podstawę emisji listów zastawnych (zgodnie z art. 18 ust. 3 i 4), a także środki stanowiące nadwyżkę, w wysokości nie niższej niż maksymalny skumulowany wypływ płynności netto w okresie kolejnych 180 dni (zgodnie z art. 18 ust. 3a). Listy zastawne są zabezpieczone wierzytelnościami Banku zabezpieczonymi hipoteką z najwyższym pierwszeństwem.

Wartość wierzytelności zabezpieczonych hipoteką oraz innych środków, o których mowa w ustawie o listach zastawnych i bankach hipotecznych na 31 grudnia 2023 roku wyniosła 2 421 702,4 tys. zł (aktywa podstawowe wraz z aktywami zastępczymi).

Struktura Rejestru na tę datę przedstawiała się następująco (dane w mln zł):

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Obligacje Skarbu Państwa o wartości nominalnej 30 mln zł mogą w razie potrzeby zabezpieczać część płatności odsetek od listów zastawnych za okres 6 miesięcy. Łączna wartość wierzytelności zabezpieczonych hipoteką oraz zabezpieczenia zastępczego (w części niewykorzystanej na pokrycie płatności odsetek od listów zastawnych) przekładała się na ogólny poziom zabezpieczenia listów zastawnych równy 605,43%.

W związku z faktem, że wierzytelności zabezpieczone hipoteką oraz wyemitowane listy zastawne są dopasowane pod kątem waluty i stopy procentowej na koniec 2023 roku Rejestr nie zawierał transakcji zabezpieczających.

Zgodnie z nowelizacją Ustawy o Listach Zastawnych i Bankach Hipotecznych z 2022 r., Bank nie później niż do końca każdego kwartału, według stanu na ostatni dzień kwartału poprzedniego, udostępnia na swojej stronie internetowej informacje o zabezpieczeniu listów zastawnych.

Bieżący nadzór nad prowadzeniem Rejestru sprawuje Powiernik.

Podstawowe dane dotyczące Rejestru według stanu na dzień 31 grudnia 2023 roku zostały zaprezentowane w poniższej tabeli:

 

31.12.2023

Rejestr zabezpieczenia listów zastawnych

 

Wierzytelności zabezpieczone hipoteką (mln zł)            

2 391,7

Obligacje Skarbu Państwa (mln zł)                 

30

Wysokość nadwyżki zgodnie z Art. 18 ust. 3a Ustawy (tys. zł)

0

Liczba kredytów (aktywnych)

14 833

Średnia wartość kredytu (tys. zł)

 160

Średni termin zapadalności (mies.)

223

Średnie LtV (wartość kredytu w odniesieniu do wyceny rynkowej)

47,63%

Średnie LtV (wartość kredytu w odniesieniu do BHWN)

56,14%

 

7.7 Powiernik

 

Zgodnie z Ustawą o listach zastawnych i bankach hipotecznych (Ustawa) przy każdym banku hipotecznym powołuje się powiernika oraz co najmniej jednego zastępcę powiernika. Do zadań powiernika należy sprawdzenie czy:

o        zobowiązania wynikające ze znajdujących się w obrocie listów zastawnych zabezpieczone są przez bank hipoteczny zgodnie z przepisami ustawy,

o        przyjęta przez bank hipoteczny Bankowo-hipoteczna wartość nieruchomości ustalona została zgodnie z regulaminem,

o        bank hipoteczny przestrzega wymogów zdefiniowanych w art. 18 Ustawy,

o        wyniki testu równowagi pokrycia i testu płynności potwierdzają, że wierzytelności banku hipotecznego oraz prawa i środki wpisane do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych, wystarczają na pełne zaspokojenie posiadaczy listów zastawnych,

o        sposób prowadzenia przez bank hipoteczny rejestru zabezpieczenia listów zastawnych odpowiada warunkom Ustawy,

o        bank hipoteczny zapewnia zgodnie z przepisami Ustawy zabezpieczenie dla planowanej emisji listów zastawnych oraz kontrolę, czy dokonane zostały odpowiednie wpisy do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych.

Dodatkowo, zgodnie z nowelizacją Ustawy, Powiernik corocznie, nie później niż do 31 marca, przedstawia Komisji Nadzoru Finansowego sprawozdanie za poprzedni rok dotyczące działalności banku hipotecznego w zakresie zadań Powiernika.

Po rozpatrzeniu wniosku Rady Nadzorczej ING Banku Hipotecznego S.A. Komisja Nadzoru Finansowego w dniu 4 stycznia 2019 roku powołała na okres 6 lat Panią Grażynę Zielińską na Powiernika przy ING Banku Hipotecznym S.A. oraz Pana Krzysztofa Brejdaka, jako Zastępcę Powiernika.

Bank prowadzi i przechowuje rejestr zabezpieczenia listów zastawnych, do którego wpisywane są w odrębnych pozycjach wierzytelności Banku oraz prawa i środki stanowiące podstawę emisji listów zastawnych, a także środki stanowiące nadwyżkę w wysokości nie niższej niż maksymalny skumulowany wypływ płynności netto w okresie kolejnych 180 dni.

Powiernik oraz Zastępca Powiernika sprawują stałą kontrolę nad prowadzeniem rejestru.

 

7.8 Limity ustawowe

 

Działając zgodnie z Ustawą o listach zastawnych i bankach hipotecznych ING Bank Hipoteczny S.A. monitoruje limity związane z działalnością banku hipotecznego.

Limity ustawowe i poziom ich wykorzystania na 31 grudnia 2023 roku przedstawiały się następująco:

Lp.

Limit ustawowy

Wartość ustawowa limitu

Wykonanie  limitu

Podstawa prawna

1.

% wierzytelności, dla których stosunek wysokości pojedynczego kredytu zabezpieczonego hipoteką w dniu nabycia wierzytelności do BHWN przekracza 100%

0%

jednorazowy, na moment nabycia

 

art. 13 ust. 2 ulzbh

2.

Pokrycie hipotecznych listów zastawnych aktywami do 80% BHWN (maksymalny stosunek refinansowania nabytych wierzytelności (w części do 80% wartości BHWN) środkami uzyskanymi z emisji listów zastawnych)

100%

11.18%

 

art. 14 ulzbh

3.

Maksymalna wysokość wolumenu nabytych i objętych akcji lub udziałów innych podmiotów w stosunku do funduszy własnych banku hipotecznego

10%

0%

 

art. 15 ust. 1 pkt. 5

4.

Maksymalna krotność sumy zaciągniętych kredytów i pożyczek, wyemitowanych obligacji w stosunku do funduszy własnych banku hipotecznego

10

7,38

 

art. 15 ust. 2 pkt. 1

5.

Maksymalna krotność łącznej kwoty nominalnych wartości znajdujących się w obrocie listów zastawnych Banku hipotecznego do funduszy własnych banku hipotecznego

40

1,01

 

art. 17 ust. 1 ulzbh

6.

Minimalne nadzabezpieczenie emisji listów zastawnych wierzytelnościami zabezpieczonymi hipoteką oraz innymi środkami (obligacje, gotówka, środki w NBP, finansowe instrumenty zabezpieczające)

105%

605,43%

 

art. 18 ust. 1 ulzbh

7.

Minimalne nadzabezpieczenie emisji listów zastawnych wierzytelnościami zabezpieczonymi hipoteką

85%

597,93%

 

art. 18 ust. 1 ulzbh

8.

Minimalny stosunek dochodu banku hipotecznego z tytułu wierzytelności zabezpieczonych hipoteką oraz innych środków (obligacje, gotówka, środki w NBP, finansowe instrumenty zabezpieczające) w stosunku do kosztów z tytułu odsetek od znajdujących się w obrocie listów zastawnych

100%

776,41%

 

art. 18 ust. 2 ulzbh

9.

Pokrycie maksymalnego skumulowanego wypływu płynności netto środkami określonymi w ust. 3 c art. 18 ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych w okresie kolejnych 180 dni

 

spełniony

 

art. 18 ust. 3a ulzbh

10.

Maksymalny stosunek wierzytelności zabezpieczonych hipotekami ustanowionymi w trakcie realizacji inwestycji budowlanych do ogólnej wartości wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie, stanowiących podstawę emisji hipotecznych listów zastawnych.

10%

0%

 

art. 23 ust. 1 ulzbh

11.

Maksymalny stosunek wierzytelności zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach przeznaczonych pod zabudowę zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, do ogólnej wartości wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie stanowiących podstawę emisji hipotecznych listów zastawnych.

1%

0%

 

art. 23 ust. 2 ulzbh

 

Poza monitorowaniem limitów ustawowych, Bank - zgodnie z ustawą o listach zastawnych i bankach hipotecznych - przeprowadza za każdy dzień roboczy rachunek zabezpieczenia listów zastawnych. Test równowagi pokrycia jest przeprowadzany nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a test płynności nie rzadziej niż co 3 miesiące.

Mając na względzie ostrożnościowe podejście do zarządzania Bank przeprowadza testy równowagi pokrycia i płynności, w miarę możliwości za każdy dzień roboczy.

W całym okresie objętym niniejszym sprawozdaniem ING Bank Hipoteczny S.A. nie przekroczył żadnego ze wskazanych w tabeli limitów, a także uzyskał pozytywne wyniki przeprowadzanego rachunku zabezpieczenia listów zastawnych oraz wykonanych testów równowagi pokrycia oraz płynności.

 

8.    Struktura organizacyjna oraz władze ING Banku Hipotecznego S.A.

 

8.1 Struktura organizacyjna

 

Zarządzanie ING Bankiem Hipotecznym S.A. jest realizowane na bazie struktury organizacyjnej przedstawionej na poniższym schemacie oraz w ramach określonych w dalszej części niniejszego rozdziału obowiązków Organów Banku.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Struktura organizacyjna ING Banku Hipotecznego S.A. w obszarach funkcjonalnych.

 

8.2 Kompetencje Organów i Komitetów ING Banku Hipotecznego S.A.

 

Kompetencje Organów Banku określone są przepisami Prawa bankowego, Kodeksu spółek handlowych, oraz innymi przepisami prawa i postanowieniami Statutu Banku jak również właściwymi dla tych organów Regulaminami.

 

Do kompetencji Walnego Zgromadzania Banku należy w szczególności:

o        rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania Zarządu z działalności Banku oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy oraz udzielenie absolutorium członkom organów Banku z wykonania przez nich obowiązków,

o        powoływanie oraz odwoływanie członków Rady Nadzorczej,

o        podejmowanie uchwał w sprawach ustalania zasad wynagradzania członków Rady Nadzorczej, oraz innych sprawach przewidzianych przepisami prawa, Statutu albo wnoszonych przez Radę Nadzorczą, Zarząd lub uprawnionych akcjonariuszy,

o        podejmowanie uchwał w sprawie roszczeń o naprawienie szkody, wyrządzonej przy zawiązywaniu Banku lub sprawowaniu zarządu albo nadzoru,

o        ustalanie trybu umorzenia akcji oraz wysokości wynagrodzenia za umarzane akcje oraz wyrażanie zgody na nabycie akcji Banku w celu ich umorzenia,

o        podejmowanie uchwał o likwidacji, zbyciu lub wydzierżawieniu przedsiębiorstwa Banku lub jego zorganizowanej części oraz ustanowieniu na nich ograniczonego prawa rzeczowego.

 

Do kompetencji Rady Nadzorczej Banku należy w szczególności:

o        ocena sprawozdania Zarządu oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy w zakresie ich zgodności z księgami i dokumentami jak i ze stanem faktycznym,

o        ocena wniosków zarządu dotyczących podziału zysku albo pokrycia straty,

o        składanie Walnemu Zgromadzeniu corocznego pisemnego sprawozdania z wyników tych ocen, oraz pisemnego sprawozdania z działalności rady nadzorczej za ubiegły rok obrotowy (sprawozdanie rady nadzorczej),

o        dokonywanie rewizji majątku Banku i kontroli finansowej,

o        zatwierdzanie zasad ostrożnego i stabilnego zarządzania Bankiem oraz opracowanej przez Zarząd strategii Banku i dokonywanie okresowych przeglądów i weryfikacji jej realizacji, jak również zatwierdzanie opracowanych przez Zarząd wieloletnich planów rozwoju Banku i rocznych planów finansowych działalności Banku,

o        zatwierdzanie akceptowalnych poziomów ryzyka w obszarach działalności Banku,

o        zatwierdzanie wniosków Zarządu Banku dotyczących tworzenia i likwidacji jednostek organizacyjnych Banku za granicą,

o        wyrażanie zgody na nabycie lub zbycie przez Bank akcji i praw z akcji lub udziałów innych osób prawnych, o ile wartość aktywów przekracza jednorazowo równowartość w złotych polskich kwoty 1.000.000,0 EUR lub czynność dotyczy aktywów stanowiących co najmniej 50% kapitału zakładowego innej osoby prawnej; zgoda Rady nie jest wymagana w przypadku zaangażowania Banku wynikającego z zamiany wierzytelności, realizacji przyjętego przez Bank zabezpieczenia,

o        powoływanie i odwoływanie członków Zarządu Banku, z zastrzeżeniem § 28 Statutu,

o        zawieranie z członkami Zarządu Banku umów dotyczących wykonania powierzonych im funkcji oraz ustalanie wynagrodzeń wynikających z tych umów, jak również wyrażanie zgody na pobieranie przez członków Zarządu innych świadczeń od Banku lub podmiotów z nim powiązanych,

o        zatwierdzanie Regulaminu Zarządu, Regulaminu Organizacyjnego oraz systemu kontroli wewnętrznej Banku,

o        dokonywanie wyboru podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego Banku, na podstawie rekomendacji Komitetu Audytu i Ryzyka Rady oraz wyrażanie opinii w sprawie rozwiązania umowy z tym podmiotem,

o        wyrażanie zgody na zawieranie transakcji pomiędzy Bankiem a jego akcjonariuszami lub ich podmiotami powiązanymi lub członkami władz Banku, jeżeli wartość tej transakcji przekracza 1 000 000 EUR, z wyjątkiem typowych i rutynowych transakcji, zawieranych na warunkach rynkowych, których charakter i warunki wynikają z bieżącej działalności operacyjnej prowadzonej przez Bank lub transakcji przewidzianych w zatwierdzonym przez Radę Nadzorczą rocznym planie finansowym Banku,

o        wyrażanie zgody na zaciągnięcie przez Bank zobowiązania lub podjęcie czynności rozporządzającej, której wartość jednorazowo lub łącznie w stosunku do jednego podmiotu lub podmiotów powiązanych z tym podmiotem przekracza 10% funduszy własnych Banku, z zastrzeżeniem postanowień § 26 ust. 1 pkt 4), i 11) Statutu Banku; zgoda ta nie jest wymagana w odniesieniu do podmiotów, o których mowa w § 26 ust. 1 pkt 9) Statutu Banku,

o        wyrażanie zgody na nabycie, zbycie lub obciążenie przez Bank środka trwałego, którego wartość przekracza równowartość w złotych polskich kwoty 1 000 000 EUR; zgoda Rady – z zastrzeżeniem postanowień  § 26 ust. 1 pkt 10) Statutu Banku– nie jest wymagana w przypadku, gdy nabycie środka trwałego następuje w drodze przejęcia takiego środka przez Bank jako wierzyciela wskutek windykacji należności Banku,

o        wyrażanie zgody na nabycie, zbycie lub obciążenie przez Bank nieruchomości lub udziału w nieruchomości, albo prawa wieczystego użytkowania, którego wartość przekracza równowartość w złotych polskich kwoty 1 000 000 EUR,

o        przedstawianie Zwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu sprawozdań i ocen określonych w przepisach, rekomendacjach organu nadzoru oraz w innych regulacjach przyjętych przez Bank,

o        zawieszanie, z ważnych powodów, członka Zarządu Banku w czynnościach oraz delegowanie, na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, członków Rady Nadzorczej do czasowego wykonywania czynności członków Zarządu nie mogących sprawować swoich funkcji,

o        zatwierdzanie polityki Banku w zakresie ryzyka braku zgodności,

o        zatwierdzanie zasad dotyczących procesów szacowania kapitału wewnętrznego, zarządzania kapitałowego oraz planowania kapitałowego,

o        zatwierdzanie regulaminu ustalania BHWN wchodzącego w życie po zatwierdzeniu przez Komisję Nadzoru Finansowego,

o        zatwierdzanie umów o współpracy z ING Bankiem Śląskim S.A.,

o        występowanie do Komisji Nadzoru Finansowego z wnioskiem o powołanie powiernika i jego zastępcy,

o        zatwierdzanie zasad zarządzania modelami,

o        zatwierdzanie kodeksu (zasad) etyki i zasad zarządzania konfliktem interesów.

o        Zgody Rady Nadzorczej nie wymaga zawarcie ze spółką dominującą transakcji, której wartość zsumowana z wartością transakcji zawartych z tą spółką w okresie roku obrotowego przekracza 10% sumy aktywów Banku w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego spółki.

 

Uchwały Rady Nadzorczej mogą dotyczyć w szczególności:

o        formułowania wniosków i zaleceń wynikających z przeprowadzonych czynności nadzorczo-kontrolnych,

o        udzielania zgód i zezwoleń,

o        zatwierdzania strategii, polityk i innych dokumentów, jeżeli wynika to ze Statutu bądź regulacji szczególnych

o        wyrażania opinii,

o        sprawozdań i ocen przedkładanych przez Radę Walnemu Zgromadzeniu, a w szczególności:

o        corocznego sprawozdania Rady Nadzorczej za ubiegły rok obrotowy, zawierającego co najmniej:

o        wyniki oceny sprawozdań finansowych oraz sprawozdań Zarządu z działalności Banku w roku obrotowym, a także wniosku Zarządu co do podziału zysku lub pokrycia straty Banku,

o        oceny sytuacji Banku, z uwzględnieniem oceny adekwatności i skuteczności systemów kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem, compliance

i audytu wewnętrznego,

o        ocenę realizacji przez Zarząd obowiązków informacyjnych wobec Rady,

o        informację o łącznym wynagrodzeniu należnym od Banku z tytułu wszystkich badań zleconych przez Radę Nadzorczą w trakcie roku obrotowego w trybie określonym w § 37,

o        podsumowanie działalności Rady i jej komitetów w roku obrotowym wraz z informacjami o składzie Rady i jej komitetów, zawierające ocenę adekwatności regulacji wewnętrznych dotyczących funkcjonowania rady nadzorczej.

o        sprawozdania z oceny funkcjonowania polityki wynagradzania w Banku, sporządzone w toku bieżącego nadzoru, monitoringu i oceny obowiązującej w Banku Polityki wynagradzania,

o        oceny stosowania przez Bank Zasad ładu korporacyjnego dla instytucji nadzorowanych,

o        oceny adekwatności i skuteczności przyjętych w Banku zasad ładu wewnętrznego,

o        innych spraw leżących w kompetencji Rady.

Do kompetencji Komitet Audytu i Ryzyka Rady Nadzorczej należy w szczególności:

o        wspieranie Rady Nadzorczej w zakresie monitorowania i nadzoru nad procesem sprawozdawczości finansowej, audytem wewnętrznym i zewnętrznym oraz systemem zarządzania w Banku, a w szczególności adekwatności i skuteczności systemu kontroli wewnętrznej i systemu zarządzania ryzykiem, relacji pomiędzy Bankiem i podmiotem wykonującym badanie sprawozdań finansowych Banku.

o        wspieranie Rady Nadzorczej w zakresie monitorowania i nadzoru nad procesem zarządzania ryzykiem, w tym ryzykiem operacyjnym, ryzykiem kredytowym i ryzykiem rynkowym, ryzykiem braku zgodności, a także procesem szacowania kapitału wewnętrznego, zarządzania i planowania kapitałowego, oraz ryzyka modeli i obszaru adekwatności kapitałowej.

Do kompetencji Zarządu Banku należy w szczególności:

o        reprezentowanie Banku wobec władz i osób trzecich oraz zarządzanie majątkiem i interesami Banku. Zarząd działa we wszystkich sprawach niezastrzeżonych do kompetencji innych organów Banku,

o        wydawanie uchwał w sprawach, które zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz postanowieniami Statutu Banku wymagają decyzji innych statutowych organów Banku,

o        określanie polityk Banku, w tym w szczególności polityki kredytowej, polityki zarządzania ryzykami i polityki płacowej,

o        ustalanie zasad pozyskiwania środków od innych instytucji finansowych oraz zasad ich wykorzystania oraz ustalanie zasad lokowania własnych środków w innych bankach,

o        określanie zasad ustalania oprocentowania produktów oferowanych przez Bank, w tym w szczególności oprocentowania kredytów i pożyczek oraz karnych odsetek,

o        rozpatrywanie wniosków o uznanie strat nadzwyczajnych oraz tworzenie rezerw przekraczających kwoty ustalone przez Zarząd Banku odrębnie,

o        uchwalanie planów inwestycyjnych i ustalanie zasad realizacji inwestycji,

o        podejmowanie decyzji w sprawach związanych z nabyciem, obciążeniem, zbyciem i wydzierżawieniem nieruchomości oraz innych praw majątkowych, w zakresie przekraczającym kwoty odrębnie ustalone przez Zarząd,

o        podejmowanie decyzji w sprawie nabywania i zbywania przez Bank udziałów lub akcji innych osób prawnych, o wartości przekraczającej kwoty odrębnie ustalone przez Zarząd,

o        ustalanie zasad udzielania i odwoływania pełnomocnictw do wykonywania określonych czynności lub czynności określonego rodzaju,

o        sprawy przekraczające zakres zwykłego zarządu, w tym w szczególności sprawy wykraczające poza kompetencje poszczególnych członków Zarządu oraz Komitetów powołanych przez Zarząd,

o        inne sprawy, w których rozstrzygnięcia zostały zastrzeżone do kompetencji Zarządu w odrębnych regulacjach uchwalonych przez Zarząd oraz inne sprawy wniesione przez Prezesa Zarządu lub innego Członka Zarządu.

Zarząd Banku powołał następujące komitety stałe: lista komitetów stałych stanowi zał. 4 do Regulaminu Organizacyjnego ING Banku Hipotecznego SA:

o        Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami (ALCO),

o        Komitet Polityki Kredytowej (KPK),

o        Komitet Ryzyka Niefinansowego,

o        Komitet Zielonych Listów Zastawnych.

Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami nadzoruje i podejmuje decyzje w zakresie:

o        zarządzania ryzykiem rynkowym w ING Banku Hipotecznym,

o        zarządzania ryzykiem płynności i finansowania w ING Banku Hipotecznym,

o        zarządzania bilansem banku (aktywami i pasywami), łącznie z metodami systemu cen transferowych,

o        struktury ksiąg ING Banku Hipotecznego,

o        zarządzania kapitałem oraz adekwatnością kapitałową,

o        wyceny instrumentów finansowych oraz kalkulacji korekt wyceny uwzględniających czynniki nieuwzględnione w wycenie w systemach Banku.

Komitet monitoruje poziom ryzyka modeli. Komitet akceptuje raporty z walidacji oraz wyniki monitoringów modeli ryzyka rynkowego, ryzyka płynności i finansowania oraz modeli wyceny.

Komitet Polityki Kredytowej

Zakres działania obejmuje następujące obszary:

o        Apetyt na ryzyko kredytowe, w zakresie szczegółowych limitów apetytu na ryzyko oraz limitów koncentracji:

o        Określa rodzaje limitów,

o        Ustala i zmienia  poziomy limitów.

 

o        Polityka Kredytowa w ramach której:

o        KPK podejmuje decyzje w sprawie regulacji dotyczących realizacji Polityki zarządzania ryzykiem kredytowym w ING Banku Hipotecznym S.A.,

o        KPK określa i modyfikuje zasady dotyczące identyfikacji, oceny i kontroli ryzyka w tym:

o        zasady oceny ryzyka kredytowego,

o        standardy analizy kredytowej,

o        kompetencje kredytowe,

o        przebieg procesu ratingowego,

o        zasady monitorowania klientów i ekspozycji kredytowych,

o        zasady prowadzenia restrukturyzacji i windykacji,

o        zasady ustanawiania i monitorowania zabezpieczeń,

o        zasady tworzenia odpisów aktualizujących/rezerw,

o        zasady oceny ryzyka środowiskowego i społecznego,

o        zasady oceny ryzyka kontrahenta.

 

o        Modele ryzyka kredytowego:

o        KPK zatwierdza regulacje w zakresie budowy, utrzymania oraz stosowania modeli ryzyka, w tym:

o        zasady zarządzania modelami ryzyka kredytowego,

o        metodykę budowy i monitorowania modeli,

o        definicje modeli ryzyka kredytowego,

o        zakres stosowania modeli ryzyka kredytowego,

o        instrukcje i procedury opisujące proces walidacji modeli ryzyka kredytowego.

o        KPK monitoruje poziom ryzyka wyżej wymienionych modeli. KPK akceptuje raporty walidacji oraz wyniki monitoringów modeli ryzyka kredytowego.

 

o        KPK monitoruje poziom ryzyka kredytowego, zapewnia przestrzeganie prawa, regulacji nadzorczych oraz standardów Grupy ING oraz omawia i zatwierdza wszelkie inne kwestie związane z ryzykiem kredytowym oraz rozliczeniowym.

o        KPK nie podejmuje decyzji w zakresie:

o        indywidualnych transakcji z klientami,

o        ratingów dla poszczególnych klientów lub ekspozycji

o        wysokości odpisów/rezerw na poziomie klienta lub poszczególnych ekspozycji.

 

Komitet Ryzyka Niefinansowego - Komitet kierując się wymogami prawa powszechnie obowiązującego, wymogami regulatora, regulacjami wewnętrznymi Banku oraz dobrymi praktykami Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A., obejmuje zakresem działania m.in. następujące zagadnienia/obszary:

o        Inicjowanie i rekomendowanie zmian oraz nowych rozwiązań w obszarze ryzyka niefinansowego.

o        Wykonywanie zadań wynikających ze stosowania outsourcingu opisanych w Polityce Outsourcingu ING Banku Hipotecznego S.A. oraz Instrukcji postępowania przy outsourcingu ING Banku Hipotecznego S.A.

o        Zatwierdzanie, opiniowanie i rekomendowanie planów, projektów oraz programów, a także standardów kontrolnych związanych z zarządzaniem ryzykiem niefinansowym.

o        Zatwierdzanie m.in.:

o        celów zarządzania ryzykiem operacyjnym na dany rok kalendarzowy,

o        odstąpień od stosowania (ang. Waivers) oraz odstępstw (ang. Deviations) z obszaru ryzyk niefinansowych,

o        rocznych planów i wyników testowania kluczowych kontroli,

o        rocznego Planu identyfikacji i oceny ryzyka oraz wyników tego procesu w przypadku zidentyfikowania ryzyk nieakceptowalnych, planu zarządzania kryzysowego oraz wyników Oceny Środowiska Biznesowego,

o        listy kontroli wskazanych do niezależnych testów wykonywanych przez 2 linię obrony,

o        harmonogramu realizacji zadań oraz raportu z monitoringu 2 Linii Obrony w ramach testowania kluczowych kontroli (w tym z obszaru IT), a także wyników niezależnych testów,

o        raportów z zakresu ryzyka niefinansowego (w tym NFRD) i rekomendowanie Zarządowi Banku, podjęcia decyzji w odniesieniu do istotnych kwestii w zakresie ryzyka niefinansowego (w tym w zakresie nieakceptowalnego ryzyka związanego ze zmianami odnoszącymi się do produktów), nowych rekomendacji Krytycznego i Wysokiego ryzyka zidentyfikowanych przez pierwszą i drugą linię obrony oraz zmian dat w przypadku realizacji rekomendacji lub akceptacji ryzyka dla Wysokiego poziomu ryzyka,

o        raportów z zakresu ryzyka niefinansowego (w tym NFRD)  i rekomendowanie Zarządowi Banku podjęcia decyzji w odniesieniu do istotnych kwestii w zakresie ryzyka niefinansowego,

o        listy obligatoryjnych szkoleń z obszaru ryzyka niefinansowego,

o        okresowych wyników przeglądu struktury organizacyjnej Banku, pod kątem jej zgodności z zasadami zarządzania ryzykiem operacyjnym,

o        metodyki wyznaczania kapitału wewnętrznego na ryzyko operacyjne, 

o        wyników pomiaru kapitału ekonomicznego i regulacyjnego na ryzyko operacyjne, w tym monitorowanie w okresach kwartalnych poziomu wymaganego kapitału na ryzyko operacyjne oraz czynników wpływających na jego zmiany,

o        działań ograniczających.

o        Monitorowanie:

o        procesów identyfikacji, oceny, monitorowania i ograniczania ryzyka niefinansowego, w tym w szczególności w obszarze outsourcingu,

o        procesu zapewnienia jakości w procesach zarządzania ryzykiem niefinansowym,

o        statusu działań ograniczających, udoskonalających związanych z programami i projektami w Banku (w tym  z projektami dotyczącymi ryzyka niefinansowego),

o        statusu wdrożenia standardów kontrolnych,

o        czynników ryzyka wynikających z Oceny Środowiska Biznesowego,

o        raportów związanych z ryzykiem reputacyjnym, skarg i reklamacji klientów oraz zagadnień odnoszących się do ryzyka prowadzenia działalności (ang. conduct risk) oraz ryzyka braku zgodności, raportów/dokumentów dotyczących zdarzeń ryzyka niefinansowego, w tym lessons learned,

o        ryzyk niefinansowych, w odniesieniu do istotnych zmian w strukturze zarządzania Banku oraz istotnych elementów procesów outsourcingowych.

Komitet Zielonych Listów Zastawnych jest odpowiedzialny za wszelkie aspekty związane z prośrodowiskowym charakterem emisji listów zastawnych.

Zakres działania:

o        Inicjowanie i rekomendowanie zmian oraz nowych rozwiązań w obszarze zielonych listów zastawnych.

o        Zatwierdzanie:

o        zmian do dokumentu ING Bank Hipoteczny S.A. Green Covered Bond Framework,

o        zmian w technicznych warunkach pozwalających na kwalifikację wierzytelności kredytowej do portfela zielonych aktywów,

o        raportów dotyczących alokacji środków pozyskanych w ramach emisji (allocation reporting) oraz wpływu na środowisko (impact reporting),

o        cyklicznych raportów przekazywanych Climate Bonds Initiative.

o        Nadzorowanie:

o        procesów związanych z operacyjnym wdrożeniem zmian wynikających z dokumentu ING Bank Hipoteczny S.A. Green Covered Bond Framework.

o        procesów związanych z operacyjnym wdrożeniem zmian w warunkach technicznych pozwalających na kwalifikację wierzytelności do portfela zielonych aktywów,

o        procesu wykorzystania środków pozyskanych w trakcie emisji zielonych listów zastawnych z uwzględnieniem ewentualnych inwestycji alternatywnych określonych w ING Bank Hipoteczny S.A. Green Covered Bond Framework,

o        procesu budowy portfela zielonych aktywów,

o        współpracy z firmami zewnętrznymi zaangażowanymi w procesy związane z zielonymi listami zastawnymi,

o        zapewnienia jakości w procesach związanych z zielonymi listami zastawnymi,

o        procesu przekazywania informacji raportowych do Grupy ING.

 

8.3 Zarząd ING Banku Hipotecznego S.A.

 

W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku skład Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. przedstawiał się następująco:

 

Funkcja

Okres pełnienia funkcji

Jacek Frejlich

Prezes Zarządu

 

28.10.2022 - aktualnie

 

Marek Byczek

Wiceprezes Zarządu

 

01.10.2022 - aktualnie

 

Katarzyna Majchrzak

Wiceprezes Zarządu

01.09.2023 - aktualnie

Paweł Serocki

Wiceprezes Zarządu

15.11.2022 – 09.02.2023

Roman Telepko

Wiceprezes Zarządu

09.02.2023 – 31.08.2023

 

Podział kluczowych kompetencji w ramach Zarządu Banku:

Jacek Frejlich               (od 28.10.2022)

Prezes Zarządu odpowiedzialny za Obszar Zarządczy

Marek Byczek              (od 01.10.2022)

 

Wiceprezes Zarządu odpowiedzialny za Obszar Finansów, Skarbu, Operacji i IT

Katarzyna Majchrzak   (od 01.09.2023)

Wiceprezes Zarządu odpowiedzialny za Obszar Ryzyka

Paweł Serocki              (od 15.11.2022 do 09.02.2023)

Wiceprezes Zarządu odpowiedzialny za Obszar Ryzyka

Roman Telepko           (od 09.02.2023 do 31.08.2023)

Wiceprezes Zarządu odpowiedzialny za nadzór organizacyjny nad Obszarem Ryzyka

 

 

 

Od dnia 9 lutego 2023 roku Zarząd działając kolegialnie sprawował nadzór merytoryczny nad zarządzaniem ryzykiem istotnym w działalności Banku (Obszar Ryzyka).

Wiceprezes Zarządu Pan Roman Telepko sprawował nadzór organizacyjny nad Obszarem Ryzyka, bez uszczerbku dla kompetencji Zarządu, o których mowa powyżej.

 

W dniu 31 sierpnia 2023 roku Pani Katarzyna Majchrzak została powołana na stanowisko Wiceprezes Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. odpowiedzialnej za Obszar Ryzyka od dnia 1 września 2023 roku.

 

Pozostałe funkcje zarządcze Członków Zarządu:

 

Funkcja

Okres pełnienia funkcji

Jacek Frejlich

Nie pełnił dodatkowych funkcji członka Zarządu lub członka Rady Nadzorczej.

W całym okresie sprawozdawczym

Marek Byczek

Nie pełnił dodatkowych funkcji członka Zarządu lub członka Rady Nadzorczej

W całym okresie sprawozdawczym

Paweł Serocki

Nie pełnił dodatkowych funkcji członka Zarządu lub członka Rady Nadzorczej

W całym okresie sprawozdawczym

Roman Telepko

Nie pełnił dodatkowych funkcji członka Zarządu lub członka Rady Nadzorczej

W całym okresie sprawozdawczym

Katarzyna Majchrzak

Nie pełniła dodatkowych funkcji członka Zarządu lub członka Rady Nadzorczej.

W całym okresie sprawozdawczym

 

Skład Zarządu Banku jak i zakres oraz podział obowiązków pomiędzy członków Zarządu uległ zmianie.

W dniu 8 lutego 2023 roku Pan Paweł Serocki złożył rezygnację z przyczyn osobistych

z zasiadania w Zarządzie ING Banku Hipotecznego S.A. oraz pełnionej funkcji z dniem 9 lutego 2023 roku. Rada Nadzorcza, powołała Pana Romana Telepko z dniem 9 lutego 2023 roku na stanowisko Wiceprezesa Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A., na okres do upływu aktualnej wspólnej kadencji Zarządu Spółki.

W dniu 31 sierpnia 2023 roku Pan Roman Telepko złożył rezygnację z zasiadania w Zarządzie ING Banku Hipotecznego S.A. i jednocześnie z funkcji Wiceprezesa Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. ze skutkiem na koniec dnia 31 sierpnia 2023 r.

 

W dniu 31 sierpnia 2023 roku Rada Nadzorcza ING Banku Hipotecznego S.A, powołała Panią Katarzynę Majchrzak na stanowisko Wiceprezes Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. odpowiedzialnej za nadzór nad zarządzaniem ryzykiem istotnym w działalności Banku z dniem 1 września 2023 r.

 

Polityka rekrutacyjna dotycząca wyboru Członków Zarządu oraz ocena Członków Zarządu

Wszyscy powołani członkowie Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. spełniają wymogi określone w art.22aa ustawy Prawo Bankowe, przed powołaniem podlegali ocenie odpowiedniości zgodnie z wytycznymi EUNB.

Członków Zarządu powołuje i odwołuje Rada Nadzorcza biorąc po uwagę wymogi określone w ustawie Prawo bankowe.

Rada Nadzorcza powołuje członków Zarządu spośród kandydatów wyłonionych na podstawie planów sukcesji, a w razie potrzeby spośród kandydatów zewnętrznych, którzy przeszli procedurę oceny adekwatności i uzyskali pozytywną rekomendację.

Prezes Zarządu oraz Wiceprezes nadzorujący zarządzanie ryzykiem istotnym w działalności Banku powoływani są za zgodą Komisji Nadzoru Finansowego. Zgody Komisji wymaga również powierzenie funkcji Wiceprezesa, o którym mowa wyżej, uprzednio powołanemu członkowi Zarządu.

Proces wyłaniania i oceny kandydatów na członków Zarządu w ING Banku Hipotecznym S.A. oparty jest o zasady wyznaczone w Polityce powoływania, wprowadzania w obowiązki i odwoływania członków Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. oraz Polityce oceny adekwatności członków Rady Nadzorczej, członków Zarządu oraz osób pełniących kluczowe funkcje.

W przypadku konieczności uruchomienia procesu poszukiwania kandydatów na stanowisko w Zarządzie, Rada Nadzorcza przygotowuje listę kandydatów w oparciu o Bazę sukcesyjną. W razie braku kandydatów wewnętrznych spełniających wymagane kryteria i potrzeby uruchamiana jest rekrutacja zewnętrzna. Rada wybiera z listy jednego kandydata i zleca przeprowadzenie procesu oceny odpowiedniości zgodnie z obowiązującą Polityką oceny adekwatności Członków Rady Nadzorczej, Członków Zarządu oraz osób pełniących kluczowe funkcje w ING Banku Hipotecznym S.A. W wyjątkowych przypadkach (np. nagła konieczność zastąpienia członka Zarządu) ocena adekwatności kandydatów może zostać przeprowadzona do 4 tygodni od momentu objęcia stanowiska.

Do Członków Zarządu zastosowanie mają następujące zasady ogólne dotyczące doboru, wyznaczania i planowania sukcesji:

o        Członków Zarządu powołuje i odwołuje Rada Nadzorcza w głosowaniu tajnym biorąc po uwagę wymogi określone w ustawie Prawo bankowe.

o        Zarząd Banku składa się z co najmniej trzech członków, w tym Prezesa i Wiceprezesów. Na wniosek Prezesa Zarządu Rada Nadzorcza może powierzyć jednemu z Wiceprezesów pełnienie funkcji I Wiceprezesa.

o        Liczbę członków Zarządu ustala Rada Nadzorcza. Co najmniej połowa członków Zarządu powinna być obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej.

o        Członkowie Zarządu są powoływani na okres wspólnej kadencji, która rozpoczyna się z dniem powołania i obejmuje trzy kolejne pełne lata obrotowe.

o        Prezes Zarządu oraz Wiceprezes nadzorujący zarządzanie ryzykiem istotnym w działalności Banku powoływani są przez Radę Nadzorczą za zgodą Komisji Nadzoru Finansowego. Zgody Komisji wymaga również powierzenie funkcji Wiceprezesa, o którym mowa wyżej, uprzednio powołanemu członkowi Zarządu.

Polityka różnorodności

W ING Banku Hipotecznym S.A. obowiązuje Polityka różnorodności w odniesieniu do członków Zarządu i Rady Nadzorczej ING Banku Hipotecznego S.A.

Polityka ma na celu dotarcie do szerokiego zakresu kompetencji przy powoływaniu członków Rady Nadzorczej i Zarządu, aby pozyskać różne punkty widzenia i doświadczenia oraz umożliwić wydawanie niezależnych opinii i rozsądnych decyzji w ramach organu oraz zapewnić wysoką jakość realizacji zadań przez organy zarządzające.

Bank traktuje różnorodność jako jeden z atrybutów kultury organizacyjnej. W zakresie kryteriów merytorycznych strategia zróżnicowania zapewnia wybór osób posiadających zróżnicowaną wiedzę, umiejętności i doświadczenie, adekwatne do pełnionych przez nie funkcji i powierzonych im obowiązków, które dopełniają się na poziomie całego składu Zarządu i Rady Nadzorczej.

Kryteria te podlegają weryfikacji w procesie oceny adekwatności opisanym w Polityce oceny adekwatności członków Rady Nadzorczej, Zarządu oraz osób pełniących kluczowe funkcje w ING Banku Hipotecznym S.A. Ponadto Polityka różnorodności obejmuje i wykorzystuje do osiągnięcia najlepszych rezultatów różnice, które oprócz wiedzy, kompetencji i doświadczenia zawodowego, wynikają z płci i wieku.

Zasady wynagradzania Członków Zarządu Banku

W grudniu 2023 roku Rada Nadzorcza Banku Uchwałą nr 74/18/2023 zatwierdziła aktualizację Regulaminu wynagradzania członków Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A., który określa podstawowe zasady i warunki kształtowania wynagrodzeń członków Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. Regulamin jest zgodny z wartościami i długoterminowymi interesami Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A., a tym samym sprzyja skutecznemu zarządzaniu ryzykiem w Grupie. Zasady wynagradzania Członków Zarządu ustalane są na podstawie danych rynkowych. Uwzględniają poziom wiedzy i umiejętności, odpowiedzialności oraz podejmowanego ryzyka w ramach sprawowanej funkcji. Każdy z członków Zarządu Banku zawarł z Bankiem umowę o pracę określającą m.in. warunki wynagradzania i zakazu konkurencji.

Regulamin:

1.      jest zgodny ze strategią, wartościami oraz apetytem na ryzyko Banku, a zatem także wspiera krótko, średnio i długoterminowe interesy Banku,

2.      promuje i wspiera proces efektywnego zarządzania ryzykiem w celu utrzymania i ochrony bezpiecznej bazy kapitałowej Banku,

3.      nie zachęca do podejmowania nadmiernego ryzyka wykraczającego poza zaakceptowaną przez Radę Nadzorczą Banku skłonność do ryzyka,

4.      opiera się na zarządzaniu wynikami pracy, które jest kluczowym procesem biznesowym, łączącym cele indywidualne z długookresową strategią biznesową i zapewniającym stabilny rozwój,

5.      jest neutralny pod względem płci co oznacza niestwarzanie warunków do nieuzasadnionego uprzywilejowania którejś z płci w zakresie zatrudnienia, rozwoju kariery, awansów oraz przyznawania i wypłaty wynagrodzenia.

6.      Średnie roczne wynagrodzenie całkowite brutto członków Zarządu nie przekracza 40-krotności średniego całkowitego wynagrodzenia brutto pozostałych pracowników w okresie rocznym. Relacja podlega corocznej analizie w ramach przeglądu polityki płacowej.

Wynagrodzenie członków Zarządu

W 2023 roku, łączna kwota świadczeń wypłaconych przez Bank Członkom Zarządu wyniosła 2 499,0 tys. Zł. W roku 2022 świadczenia te były na poziomie 2 541,3 tys. zł.

Zarząd

2023

Świadczenia należne Członkom Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. w 2023 roku

 

 

wynagrodzenia

nagrody*

pozostałe korzyści**

Razem

RAZEM

01.01.2023-31.12.2023

1 649 533,60

0,00

499 431,01

2 148 964,61

*Świadczenia za rok 2023 dla członków Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. wynikające z Programu Zmiennych Składników Wynagrodzeń nie zostały jeszcze przyznane. Zgodnie z obowiązującym w Banku systemem wynagrodzeń, Członkom Zarządu Banku może przysługiwać bonus za rok 2023, którego wypłata będzie miała miejsce w latach 2024-2030. W związku z tym została utworzona rezerwa na wypłatę bonusu za rok 2023 dla Członków Zarządu, która wynosiła 990 105,60 zł na dzień 31 grudnia 2023 roku. Ostateczną decyzję odnośnie wysokości tego bonusu podejmie Rada Nadzorcza Banku.                                                       

**pozostałe korzyści obejmują między innymi: PPE, opiekę medyczną, samochód służbowy

 

Zarząd

2022

Świadczenia należne Członkom Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. w 2022 roku

 

 

wynagrodzenia

nagrody*

pozostałe korzyści**

Razem

RAZEM

01.01.2022-31.12.2022

1 571 404,86

0,00

461 064,36

2 032 469,22

*Świadczenia za rok 2022 dla członków Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. wynikające z Programu Zmiennych Składników Wynagrodzeń nie zostały jeszcze przyznane. Zgodnie z obowiązującym w Banku systemem wynagrodzeń, Członkom Zarządu Banku może przysługiwać bonus za rok 2022, którego wypłata będzie miała miejsce w latach 2023-2029. W związku z tym została utworzona rezerwa na wypłatę bonusa za rok 2022 dla Członków Zarządu, która wynosiła 916 049,81 zł na dzień 31 grudnia 2022 roku. Ostateczną decyzję odnośnie wysokości tego bonusu podejmie Rada Nadzorcza Banku.                                                       

**pozostałe korzyści obejmują między innymi: PPE, opiekę medyczną, samochód służbowy

 

Zarząd

2023

Świadczenia wypłacone Członkom Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. w 2023 roku

 

 

wynagrodzenia

nagrody*

pozostałe korzyści**

Razem

RAZEM

01.01.2023-31.12.2023

1 649 533,60

350 039,34

499 431,01

2 499 003,95

 

*Premia wynikająca z Programu Zmiennych Składników Wynagrodzeń za rok 2022 gotówka nieodroczona, za rok 2021 I transza gotówka odroczona, za rok 2020 I transza gotówka odroczona, za rok 2019 II transza gotówka odroczona, za rok 2018 III transza gotówka odroczona oraz instrumenty finansowe za rok 2021 przetrzymane, za rok 2019 I transza odroczone, za rok 2018 II transza odroczone.

**pozostałe korzyści obejmują między innymi: PPE, opiekę medyczną, samochód służbowy

 

Zarząd

2022

Świadczenia wypłacone Członkom Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. w 2022 roku

 

 

wynagrodzenia

nagrody*

pozostałe korzyści**

Razem

RAZEM

01.01.2022-31.12.2022

1 571 404,86

508 828,14

461 064,36

2 541 297,36

*Premia wynikająca z Programu Zmiennych Składników Wynagrodzeń za rok 2021 gotówka nieodroczona, za rok 2019 I transza gotówka odroczona, za rok 2018 II transza gotówka odroczona oraz instrumenty finansowe przetrzymane za rok 2020 i za 2018 I transza odroczone.

**pozostałe korzyści obejmują między innymi: PPE, opiekę medyczną, samochód służbowy

 

 

8.4 Rada Nadzorcza ING Banku Hipotecznego S.A.

 

W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku skład Rady Nadzorczej ING Banku Hipotecznego S.A. przedstawiał się następująco:

 

Funkcja w Radzie Nadzorczej

Data powołania

Członek niezależny*

Komitet Audytu

i Ryzyka

Bożena Graczyk

Przewodnicząca

15.06.2021

 

Cz

Brunon Bartkiewicz**

Członek

26.02.2018

 

 

Joanna Erdman

Członek

 

26.02.2018

 

 

Marcin Giżycki

Wiceprzewodniczący

26.02.2018

 

 

Krzysztof Gmur

Członek

26.02.2018

P

Jacek Michalski

Sekretarz

11.09.2018

Cz

 

P - Przewodniczący Komitetu, Cz – Członek Komitetu

*/ zgodnie z definicją Ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym,

**/ w okresie od 26.02.20218 do 14.06.2021 pełnił funkcję Przewodniczącego.

Skład Rady Nadzorczej w 2023 roku nie uległ zmianie.

W okresie sprawozdawczym odbyło się 5 posiedzeń stacjonarnych Rady Nadzorczej oraz 6 stacjonarnych posiedzeń Komitetu Audytu i Ryzyka. W związku z pandemią, posiedzenia organów Banku odbywają się za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość.

Zgodnie z art. 395 § 2 pkt 3 k.s.h. zwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy raz w roku udziela absolutorium osobno każdemu z członków Rady Nadzorczej. Udzielenie absolutorium stanowi ocenę członków Rady Nadzorczej, niezależnie od rozpatrzenia przez zwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy sprawozdania Rady Nadzorczej z działalności.

W dniu 27 kwietnia 2023 roku odbyło się Zwyczajne Walne Zgromadzenie ING Banku Hipotecznego S.A. na którym Walne Zgromadzenie Banku Hipotecznego S.A. za okres od 1 stycznia 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku podjęło uchwały w sprawie:

o        rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania finansowego ING Banku Hipotecznego S.A. za 2022 rok,

o        rozpatrzenia i zatwierdzenia sprawozdania Zarządu z działalności ING Banku Hipotecznego S.A. za 2022 rok obejmujące Oświadczenia Zarządu o stosowaniu zasad ładu korporacyjnego,

o        przyjęcia sprawozdania Rady Nadzorczej ING Banku Hipotecznego S.A. za 2022 rok oraz dokonania oceny funkcjonowania Polityki wynagradzania ING Banku Hipotecznego S.A. w roku 2022,

o        oceny adekwatności regulacji wewnętrznych dotyczących funkcjonowania Rady Nadzorczej ING Banku Hipotecznego S.A. i skuteczności jej działania,

o        udzielenia członkom Rady Nadzorczej ING Banku Hipotecznego S.A. absolutorium z wykonania obowiązków za 2022 rok,

o        udzielenia członkom Zarządu ING Banku Hipotecznego S.A. absolutorium z wykonania obowiązków za 2022 rok,

o        sposobu pokrycia straty za 2022 rok,

o        sposobu podziału niepodzielonych zysków za lata 2020 i 2021, pod warunkiem uzyskania zgody Komisji Nadzoru Finansowego,

o        wypłaty dywidendy z zysków niepodzielonych za lata 2020 i 2021 pod warunkiem uzyskania zgody Komisji Nadzoru Finansowego,

o        zmiany Statutu ING Banku Hipotecznego S.A. obejmującej skrócenie długości kadencji Zarządu oraz Rady Nadzorczej począwszy od nowej kadencji tych organów oraz określenia zasad sprawowania kadencji,

o        zmiany Statutu ING Banku Hipotecznego S.A. obejmującej dostosowanie jego postanowień do znowelizowanego Kodeksu Spółek Handlowych oraz Ustawy o Listach Z